Kərə yağı
Alınma üsulu insanlara qədimdən məlumdur. Tərkibində 32-45% yağı olan qaymaq nehrədə çalxalanır. Turşudulmuş və ya şirin qaymaqdan şirin kərə və turş kərə yağı istehsal edilir. Bunlar öz növbəsində duzlu və duzsuz olur. Bu yağların tərkibində 16% su, 81,5-82,5% xalis yağ, 1%-dək yağsız quru qalıq vardır. Voloqod kərə yağı qaymağın yüksək temperaturda pasterizasiya nəticəsində özünəməxsus qoz dadı verir. Duzsuzdur, tərkibində 16% su vardır. Tərkibində yağsız quru qalığı çox olan olan yağlarda, həvəskar yağlarda 20% su, kəndli yağında 25% su, 72,5% yağ, 1,5%-dən çox yağsız quru maddə olur. Dadı şirin, duzlu və turş ola bilər. Əlavəli kərə yağları da istehsal olunur. Şokoladlı yağın tərkibində 62% xalis yağ, 18% şəkər, 2,5% kakao tozu və 16% su vardır. Bunlardan başqa buterbrod kərəsi, meyvəli, pəhriz, çay, desert kərəsi və s. yağlar istehsal olunur. Ərinmiş yağın tərkibində 98,5% xalis yağ, 1% su olur. Kərə yağı alarkən etiketlərində yağın və suyun tərkibi göstərilir.
Heyvani yağlar qaraciyərə ziyanlı olduğundan qaraciyəri xəstə olanlar kərə və qaymaqdan işlədə bilərlər. Bunların hər ikisi bədəni qüvvətləndirir. Kərə yağı istilik gətirən və yumşaldıcıdır. Səsi, nəfəs borusunu və boğazı təmizləyir, yumşaldır. Diş çıxaran uşağa kərə yağını damağına sürtdükdə diş çıxması asanlaşır və ağrı azalır. Ev şəraitində kərə yağını əritdikdə onu qazanda həcminin yarısından çox olmamaqla töküb qaynayana qədər qızdırılır. 1 kq yağa 1 ç.q. duz əlavə edib qarışdırılır və soyuyana qədər sakit saxlayırlar. Sonra yağ olan qazanı soyuducuya qoyub dondurulur. Yağın bir qırağından dəlik açıb alt hissəsindəki ayran süzülür və yağ əridilir. Belə halda yağın əriməsi tez başa çatır. Ayrılmış yağlı ayrandan müxtəlif mayalı və mayasız xəmirlər hazırlamaq olar. Əgər quru maddəsini qalıq halında istəyirsizsə, yağı qalıqsız çəhrayı rəng alana qədər qaynadın, əks halda lap çox qaynasa qalığı bərkləşər, rəngi qaralar və yararsız hala düşər.
İnək yağını mənfi 12 dərəcədə 9 ay, mənfi 18 dərəcədə 12 ay saxlamaq olar. Qalan yağların saxlama müddəti istehsal olunmuş firma tərəfindən yazılır.
Kərə yağından daha çox səhər yeməklərində və tortlar üçün kremlərdə istifadə olunur. Əgər reseptdə kərə yağı nəzərdə tutulubsa, onu marqarinlə də əvəz etmək olar. Amma marqarini çiy halda istifadə etmək məsləhət deyil.
Marqarin
Marqarin yüksək keyfiyyətli yağ olub, bitki və heyvanat yağları, süd, tamlı və ətirli maddələrin qarışığından hazırlanan məhsuldur. Marqarin bərk yeyinti yağlarına olan tələbatı ödəmək məqsədi ilə istehsal olunur. Əsas məqsəd dad və iyinə, keyfiyyətinə, habelə qidalılıq dəyərinə görə kərə yağına oxşar əldə edilməsidir. Marqarinin istehsalında təbii və hidrogenləşdirilmiş bitki və heyvan mənşəli yağlar, aşağı temperaturda əriyən heyvani yağ, kokos, palma və yerfındığı yağı şəffaf, iyli dada malikdir. Saflaşdırılmamış və hidratasiya edilmiş günəbaxan yağı keyfiyyətindən asılı olaraq əla, 1 və 2-ci əmtəə sortlarına bölünür. Bu yağdan marqarin və mayonez, mətbəx küncüt yağları, günəbaxan yağından alınmış salomas daha çox istifadə olunur. Yardımcı xammal kimi süd, qaymaq, şəkər, duz, ətirləndiricilər, vitaminlər, boya maddələri, konservantlar, su və emulqatorlardan istifadə olunur. Marqarində kərə yağına məxsus iy və dad əmələ gəlməsi üçün süd turşusu bakteriyaları vasitəsilə turşudulur.
XƏBƏR LENTİ
- ŞƏRHLƏR