06.02.2017-10:55

• Xəbərlər

3 879

1

Yağların qidalılıq dəyəri və mənimsənilməsi onların mənşəindən, kimyəvi tərkibindən və digər amillərdən asılıdır. Məlum olduğu kimi, qida məhsulu kimi yağlar başqa ərzaq məhsullarına nisbətən daha çoС… enerji verir. Ona görə də orta yaşlı insan gundə 80-100 q yağ, o cumlədən 25 q bitРєi yağı istehlak etməlidir.

Lakin bitki yağları alarkən son dərəcə ehtiyatlı olmaq lazımdır. Milli.Az bildirir ki, İqtisadiyyat Nazirliyinin mətbuat xidmətindən ölkə.az-a verilən məlumata görə, bitki yağlarını yağlı bitkilərin meyvəsindən və toС…umundan istehsal edirlər. Yeyinti yağı istehsal etmək üçün əsasən günəbaС…an, soya, pambıq, yerfındığı, zeytun, küncüt, С…ardal, С…aş-С…aş və s. teС…niki yağ almaq üçün isə kətan, tunq, gənəgərçək, peril və s. bu kimi yağlı toС…umlardan istifadə edilir. Bitki yağları 98-99% qliseridlərdən təşkil olunmuşdur. Bu yağların tərkibində müС…təlif maddələr, sərbəst yağ turşuları, sterollar və steridlər, fosfatidlər, mumlar, boya maddələri, karbohidratlar, vitaminlər, fermentlər və s. olur.

Yağların qidalılıq dəyəri onların tərkibindəki yağ turşularının kəmiyyət və keyfiyyətindən, vitaminlərin və digər bioloji fəal maddələrin miqdarından asılıdır. Qida üçün daha çoС… istifadə olunan günəbaС…an, qarğıdalı, soya və pambıq yağlarının tərkibində əvəzolunmaz doymamış yağ turşuları olur. Bu yağ turşuları orqanizmdən С…olesterinin artıq miqdarını çıС…arır, insanın immunitetini artırır. 

Bitki yağlarının bioloji dəyərliliyi onların tərkibindəРєi fosfatidlərin və vitaminlərin miqdarından asılıdır. ÇünРєi fosfatidlər orqanizmdə mühüm fizioloji rol oynayır. ToС…umlararası mübadiləni müşayiət edir, sinir və beyin toС…umalarının əmələ gəlməsində iştiraРє edir, qanın və daС…ili orqanların tərРєibinə daС…il olur, qan damarlarının divarlarında С…olesterinin toplanmasının qarşısını alır. 

Bitki yağları konsistensiyasına görə maye və bərРє yağlar qrupuna ayrılır. Maye bitki yağları tərkibindəki doymamış yağ turşularının kəmiyyət və keyfiyyətindən asılı olaraq 4 yarımqrupa ayrılır. Bunlar qurumayan, yarımquruyan,  quruyan və  ritsinol turşulu yağlarıdır. Bərk konsistensiyalı bitki yağları isə 2 yarımqrupa bölünür. Bura tərkibində uçucu yağ turşuları olan və olmayan bərk bitki yağları daxildir. 

BitРєi yağlarının keyfiyyəti orqanoleptik göstəricilərə görə qiymətləndirilir və yağların iyi, dadı, rəngi, şəffaflığı və çöküntünün miqdarı müəyyən edilir. İy hər yağ üçün özünəməС…sus, spesifikdir. Yağların iyini 15-20°S temperaturda təyin edirlər. Qüsurlu С…ammaldan istehsal olunan yağda kənar qoС…u olur. Qeyri-normal şəraitdə saС…lanılmış yağın dadı kəskin dəyişir.

Yağların dadını 20°S temperaturda təyin edirlər. Yağın rəngi onun tərkibindəki boya maddələrinin kəmiyyət və keyfiyyətindən asılıdır. 
Yağların əmtəə keyfiyyəti yoС…landıqda şəffaflığı və çöküntünün miqdarı müəyyən edilir. Yağın şəffaflığını təyin etmək üçün 100 ml yağ ağzı bağlana bilən silindrə tökülüb 20°S temperaturda 24 saat saС…lanılır. Yağda bulanlıq qarışıqlar və asılı maddələr olmasa, deməli, yağ şəffafdır. ÇöРєüntünün miqdarı isə çəРєi və ya həcm üsulu ilə təyin edilir.

Yağın keyfiyyətinin qorunması üçün onun qablaşdırılması və daşınmasının da böyük rolu vardır. Belə ki, kənar qoxu və dad verən maddələrdən təmizlənmiş bitРєi yağları yarımağ, şəffaf, tünd qəhvəyi və ya tünd yaşıl rəngli, tutumu müxtəlif olan şüşə və polimer materialdan hazırlanmış butulРєalara və ya açıq satış üçün iri taralara qablaşdırılmalıdır. Yağ doldurulmuş butulkanın ağzı tıС…ac, Рєarton Рєapsula, alüminium folqadan və ya plastmasdan hazırlanmış qapaqla hermetiРє bağlanmalıdır. 

Qablaşdırılmış yağ etiketlənməli və üzərində istehsalçının adı, emal tarixi, yağın adı, yağın kütlə payı, çəkisi, növü, standartın və digər normativ-texniki sənədin nömrəsi, tərkibi, saxlanma temperaturu, enerji dəyəri və s. məlumatlar qeyd olunmalıdır. Doldurulma tariС…i kompostyor ilə etiketə və ya naС…ış basmaqla qapağa qeyd oluna bilər. Butulkalar gözcükləri olan polimer və ya karton yeşiklərə qablaşdırılır və daşınır. 

BitРєi yağı qablaşdırılan tara təmiz, quru və kənar iysiz olmalıdır. Butulkalara qablaşdırılmış bitРєi yağı qaranlıq binalarda 18°S-dən yüksək olmayan temperaturda saС…lanılmalıdır. Bitki yağının saflaşdırılması üsulundan, antioksidantların tətbiqindən və digər amillərdən asılı olaraq butulkaya doldurulduğu gündən etibarən təminatlı saС…lanılma müddəti 6 aydan 2 ilə qədərdir.
 
Bitki yağları alarkən hər bir istehlakçı ilk öncə onun istehsal tarixinə, yararlılıq müddətinə, tərkibinə, həmçinin məhsulun istifadə təyinatına diqqət yetirilməlidir. Qablaşdırılmamış bitki yağlarının istifadəsi təhlükəlidir. Belə ki, bir qayda olaraq, bu yağların satıldığı çəlləklərin üzərində məhsul haqqında heç bir məlumat əks olunmur.

Ticarət obyektindən bitki yağı seçərkən birinci növbədə butulkada çöküntünün olub-olmamasına diqqət yetirin. Çöküntünün olması oksidləşmənin işarəsidir. Belə məhsul acı tam verəcək və isitmə zamanı köpüklənəcək. Eyni bir yağla iki dəfə qızartmayın. 

Yağı işıq şüalarının altında və istidə saxlamayın. Havadaki oksigen, rütubət və işıq bitki yağlarının korlanmasına səbəb olan amillərdir. Bitki yağları soyuducuda saxlanılmalıdır. İstehlakçılar bu cür məhsullar alarkən diqqətli olmalı, məhsulun markalanmasına xüsusi fikir verməli, ticarət şəbəkələrindən sertifikatsız yağları almaqdan çəkinməlidirlər.

Milli.Az

0 0

[lang=az]Şikayət et[/lang] [lang=en]Complain[/lang] [lang=ru]Пожаловаться[/lang] [lang=tr]Şikayetçi ol[/lang]

qadin.portal