Əgər yeni bir şey öyrənəcəksənizsə, iki cür məlumata ehtiyacınız olacaq: Hal hazırda var olan riyaziyyat və ya tarix kimi mövzulardakı məlumat, öyrənmə müddətinin necə davam etdiyi haqqında məlumat. Pis xəbər isə təhsil sistemi bunlardan birini atlayır, sizin öyrənmə qabiliyyətinizin həyatdakı müvəffəqiyyətinizi təsirləndirəcəyi və akademik sahədəki uğurunuzun, yaxşı iş tapmağınızı təmin edəcəyini deyir. Bu da böyük bir bacarıq istəyir. Ailələrin və pedaqoqların, ilk növdəki məlumatı verməkdə müvəffəqiyyətli olduqlarını söyləyən yazıçı Annie Murphy Paul “ İsimlər, tarixlər, saylar və gerçəklər kimi konkret məlumatları danışarkən rahatıq. Ancaq öyrənmə əməlinin özü- öyrənmənin “ üst koqnitivlik” tərəfləri – daha rastgələ bir şəkildə göstərilir. Təhsillə bağlı yeni təcrübələrə görə, uğuru aşağı səviyyədə olan şagirdlərin, şəxslərin yaxşı bir səviyyədə öyrənməsini təmin edən koqnitiv metodları anlamada “ əsas boşluqları” tapır. Paula görə şagirdlərin uğursuzluğlarının altında olan bu səbəb, öyrənmə müddətinin işləməsi haqqında artıq məlumata sahib olmamaqdan qaynaqlanır. Vaşinqton Universitetinin psixoloqları Henry Roediger və Mark McDaniel, “ Öyrətmək və çalışmaq, nəzəriyyə, məlumat və hissin böyük bir qarışığıdır.”
1. Xatırlamaq üçün özünüzü məcbur edin. Təsiri öyrənmənin ən əyləncəli qismi çətin olmasıdır. Öyrənmə çətinləşdikcə, əlinizdən gələnin ən yaxşısını edərsiniz. Bunu bir fürsətə çevirmək sadədir, fəqət san deyildir. Xatırlamaq üçün özünüzü məcbur edin. Özünüz hazılayacağınız kiçik məlumat kartları olduqca işinizə yarayacaq və cavab verməyiniz üçün sizi məcbur edəcəkdir.
2. Öznüzü itirməyin. Oxuduğunuz bir şeyin asan olduğunu, tez anladığınızı düşünmək səhvdir. Eyni sürətlədə unuda bilərsiz. Məsələn: hava limanındasınız və qapı nömrənizi xatırlamağa çalışırsınız. Monitorlara baxıb 210 olduğunu gördünüz, öz-özünüzə asandır deyə düşündünüz, əlinizdəki telefonla məşğul olmağa başladınız. Hara getdiyinizi o an unudarsınız. Doğru olan isə qapı nömrəsini oxuyub öz-özünüzə təkrar etməkdir: “ Qapı nömrəsi neçə idi 210 indi xatırladım” bax indi düzgün oldu.
3. Əskilər və yenilər arasında əlaqə qurun. Yeni öyrəndiyiniz bir məlumatı, köhnə məlumatınızla əlaqələndirmək daha yaxşı bir şəkildə açıqlamanıza köməkçi olar. Yeni öyrəndiyinizi yaxşı qavramaq və əlaqə qurmaq, daha sonra asanlıqla xatırlamağınızı təmin edəcəkdir.
4. Öyrəndiklərinizi əks etdirin. Geriyə dönüb baxmaq hər zaman yaxşıdır. “ İnsanlar öyrəndiklərini əks etmə fürsəti tapdıqda, bacarıqları barədə özlərini dəstəkləmiş olurlar. Bacara biləcəklərini görürlər və özgüvənləri artır. Nəticə olaraq, etdikləri və öyrəndikləri şeylərə daha çox səy göstərərlər. “ Pr. Francesca Gino deyir: "Bildiklərinizi istifadə etmək və etdiyiniz işə əks etdirmək, sizi daha az səy etdiyinizi göstərə bilər. Fəqət tam əksi olur və daha çox uğur əldə edərsiniz."
XƏBƏR LENTİ
- ŞƏRHLƏR