Əsəb istəklərinizin doğru şəkildə qarşılanmadığı, ya da işlərinizin yolunda getmədiyini göstərən bir mesaj olduğunu bildirir. Mütəxəssis psixoloq Naciyə Tokaç "Hirsiniz sizi başqalarının haqqınızdakı fikrinə "Xeyr" və öz mənliyinizin istəklərinə "Bəli" deməyə istiqamətləndirə bilər. İnsanın maneə törətməklə qarşı-qarşıya qalması, hücuma uğraması, inciməsi, məhrum edilməsi, təhdid qəbul etməsi əsəb hissini yarada bilər.
Hirs duyğusu adi şəkildə və zərərverici xüsusiyyətdə olmayan tərzdə ifadə edilərək normal qarşılanan; uyğun olmayan, özünə və digərinə zərərverici xüsusiyyətdə və idarə edilə bilməz şəkildə ortaya qoyulduğunda zərərli bir duyğu halına çevrilməkdədir. Qəzəb; idarəetmənin pozulduğu anda adamın əsəbə təslim olduğu görülməkdədir.
Qəzəb impulsu idarə edilə bilməz şəkildə ortaya çıxar və adam bunu sərgiləmədiyi təqdirdə gərginlik davam edər. Əgər qəzəb duyğusu baş qaldırdığında zərərverici davranış sərgilənsə, adam daxili rahatlıq hiss edər. Ancaq bir müddət sonra peşmanlıq duyğusu ortaya çıxar" deyə danışdı.
Hirsinizi necə yaşayacağınız və necə ifadə edəcəyiniz ətrafınızdakı fərdləri, xüsusilə də valideynlərinizi nümunə götürərək öyrənməklə bərabər; zaman içərisində uşağın məruz qaldığı hər vəziyyət ona bu duyğusunu necə yaşayacağını öyrədər. İzlənilən filmlər, məktəb yoldaşları, müəllimləri, özünə nümunə götürdüyü kəslər kimi bir çox faktor duyğularını necə ifadə edəcəyini öyrədər. Xüsusilə, uşaqlarınızın izlədiyi film və film məzmunlarına diqqət yetirməkdə fayda olacaq. Daha əvvəl də ifadə etdiyim kimi; qəzəb duyğusunun necə ifadə edildiyi əhəmiyyətlidir. Bəzi kəslər təcavüzkarlıq göstərməkdə, bəzi kəslər isə basdıraraq ifadə etməkdədir. Təcavüzkarlıq göstərən adam; hirsləndiyi adama sərt davranar və ya hər hansı fiziki hücum edər.
Ətrafındakı əşyaları təpikləmək, söymək, təhqir etmək, döyüşmək hirsi təcavüzkarca ifadə etmə yollarından biridir. Təcavüzkarca ifadə edilən qəzəb duyğusu həm adamın özünə, həm də ətrafındakı fərdlərə zərər verməkdədir.
Hirsini basdıran və ya içinə həbs edilənlər isə; qəzəbləndiklərini bildirməməyə çalışırlar və gülümsəmələrlə hadisəni ötürməyə çalışarlar, ya da az danışarlar. Hirsi basdırmaq həll edilərmiş kimi görülsə də, uzun müddət insanın daxilinə yığılan qəzəb duyğusu mədə-bağırsaq narahatlıqları kimi fiziki xəstəliklərə yol aça bilməkdədir. Mənfi də olsa, duyğuları basdırmaq, adamın ətrafına zərər verməsə də, özündə ruhi problemlərə gətirib çıxarmaqdadır.
Rahatlıq xüsusiyyətinə sahib olun
Qəzəb duyğusunun uyğun şəkildə ifadə edilməsi üçün fərdi inkişafınız, həyat tərziniz mövzusunda edəcəyiniz bəzi dəyişikliklər; uyğun bir şəxsiyyət inkişaf etdirmənizə dəstək olacaq. Əvvəlcə həm fiziki, həm də ruhi olaraq "Rahatlıq xüsusiyyəti"-nə sahib olmaq sizi cəmiyyətdə rahatlaşdıracaq.
Elastiklik xüsusiyyəti; qarşılaşdığınız mənfi hadisə, vəziyyətləri daha sakit qarşılamanızı, qiymətləndirmə müddəti edə bilmənizi və ən sonda bir qərar verməyinizi təmin edəcək.
Ünsiyyət qurma tərziniz
Ünsiyyət qurma tərziniz, ümumiyyətlə, şəxsiyyətin xüsusiyyətləri, özünü ifadə etmə bacarığı, problem həll etmə üsulları, duyğularını ifadə etmə bacarığı və digər xüsusiyyətlərinizdir. Öz xüsusiyyətlərinizi tanımaqla işinizə yaramayan xüsusiyyətlərinizi dəyişdirmək, fayda verən xüsusiyyətlərinizi gücləndirmək, qəzəb idarəsi mövzusunda olduqca faydalı olacaqdır.
Qəzəbinizi idarə etmək kimi problem yaşayırsınızsa, bu vəziyyət psixoloji bir problemə işarə edə bilər. Normal bir qəzəb duyğusundan fərqlənmədiyinə diqqətli olun. Belə bir vəziyyətdə psixoloji dəstəyə ehtiyac duyulur. Həyatınızda qəzəbdən çox sevgiyə yer verməyiniz sizi xoşbəxt edəcək və həyatınıza məna qatacaq.
XƏBƏR LENTİ
- ŞƏRHLƏR