“Ey iman gətirmiş kəslər” xitabı Quranda səksəndən artıq yerdə gəlmişdir. Harada ki, möminlər bu xitabla, yaxud “o kəslər ki iman gətirmişlər” cümləsi ilə ifadə ediliblər, nəzərdə tutulan İslam Peyğəmbərinin ümmətindən olan möminlərdir. “O kəslər ki iman gətirmişlər” ləfzi ehtiram göstərən bir ifadədir ki, bu ümmət onunla iftixar olunublar. Amma İslamdan öncəki ümmətlər “qövm” kəlməsi ilə ifadə olunublar. Məsələn, “Nuhun, yaxud Hudun qövmünün”, “Ey qövmüm! Bir deyin görək, əgər mən Rəbbimdən açıq-aydın bir dəlilə istinad edirəmsə”. Ya da “əshab” ləfzi ilə ifadə olunublar. Məsələn, “Və Mədyən əshabı”. Xüsusilə Musanın qövmü barədə isə “Bəni İsrail” deyə ifadə edilmişdir.
“Ey iman gətirmiş kəslər” ibarəsi Qurani-kərimdə bütün yerlərdə həqiqi möminlərə yönəlik istifadə edilməmişdir. Bu iddia Qurana yaxşı nəzər salındıqda aydın şəkildə dərk oluna bilir. Nümunə üçün Quranda oxuyuruq:
1 – “Ey iman gətirənlər! Allaha və Peyğəmbərinə, Onun Öz Peyğəmbərinə endirdiyi Kitaba (Qurana) və ondan əvvəl nazil etdiyi kitablara iman gətirin!” (Nisa, 136)
2 – “Ey iman gətirənlər! Sizə nə oldu ki, “Allah yolunda döyüşə çıxın!” – deyildikdə yerə yapışıb qaldınız”. (Tövbə, 38)
Bu ayədə bəzi müsəlmanlara cihadda iştirak etmək üçün Peyğəmbərin göstərişindən boyun qaçırsalar belə, “ey iman gətirmiş kəslər” ifadəsilə xitab olunmuşdur. Habelə danlaq mövqeyində qərar verilmişlər ki, xitab olunanların geniş olmasını göstərir.
3 – “Ey iman gətirənlər! Şərab da (içki də), qumar da, bütlər də, fal oxları da Şeytan əməlindən olan murdar bir şeydir. Bunlardan çəkinin ki, bəlkə, nicat tapasınız!” (Maidə, 90)
“Bəlkə, nicat tapasınız” – ifadəsi bu ayədə xitab olunanlara nicat tapmaq ehtimalını verir. Bu da bəzi şərtlərdən asılıdır. “Ey iman gətirmiş kəslər” ifadəsi möminlərə işarə etsə də, qurtuluşu da qəti olaraq əldə etmək gərəkdir.
Qeyd olunanlara diqqət etdikdə anlaşılır ki, iman mərhələlərlədir. Onun ən aşağı dərəcəsindən ən ali mərtəbəsinə qədər işarə olunur. Yəni iman baxımından ən azı olan iki şəhadəti iqrar etmiş kəslərdən tutmuş, əməl və ideologiyada həqiqi mömin olan imanın yüksək mərtəbəsində qərar tutmuş kəsləri ehtiva edir.
Ona görə də, deyildiyi kimi, “Ey iman gətirmiş kəslər” ifadəsi Quranda həqiqi möminlərə aid edilməyib, əksinə, adi müsəlmanlara da aid edilmişdir.
Həmçinin bu ifadə təkcə eyni dövrdə yaşayan camaata aid deyil, nə də yalnız Allah Rəsulunun zamanında yaşayanlara da aid deyil. Əksinə, Qiyamət gününədək bütün iman gətirən kəslərə şamil olunur.
Amma “küfr” sözü də mərhələli anlamda olsa da, Quranda nalayiq, naşükür insanlara – hətta mömin olsalar belə - “kafir” olaraq deyilmişdir. (Ali İmran, 101) Lakin Quranda “o kəslər ki, kafir olmuşlar” – deyilən mövqelərdə məqsəd Allah ayələrini təkzib etmiş kəslərdir. Həmçinin o kəslərdir ki, Peyğəmbərin qarşısında durmuş və onlara əzab vədəsi verilmişdir. Məsələn:
1 – “Kafir olaraq ayələrimizi təkzib edənlər isə cəhənnəmlikdirlər, onlar orada (atəş içində) əbədi qalacaqlar”. (Bəqərə, 39)
2 – “Allahın ayələrini inkar edənlər şiddətli əzaba düçar olacaqlar”. (Ali İmran, 4)
Farid Abdullah
![](/sfiles/img/icons/news-icon.png)
XƏBƏR LENTİ
Eyni yaşda olan məşhurlar
Çətin ləkələri təmizləmək üçün 8 sadə üsul
Burcu Esmersoy hər kəsi HEYRƏTLƏNDİRDİ-SƏBƏB
Gözəl saçlar üçün 23 hörük modeli
Sıla kökəldi-FOTO
İlin ən yaxşı müğənniləri onlar oldu-SİYAHI
Düşmən geri çəkilməyə məcbur edilir, xeyli itki verir - RƏSMİ
Xəzərdə zəlzələ olub
Cəbrayıl və Füzulisiz 27 il...
"Aşk-ı Memnu"nun Bülenti illər sonra-FOTO
Müdafiə Nazirliyindən müddətdən artıq həqiqi hərbi xidmət keçmək istəyənlərə MÜRACİƏT
Bu günün hava proqnozu
Bakının əsas piyada keçidlərindən biri bağlanıb
Sağlam beyin üçün 4 qayda
"İqtisadi imkanların genişlənməsi güclü sosial siyasətlə tamamlanır"
Qızıl kəskin ucuzlaşdı
Nar arıqlamağa kömək edirmi?
Çingizdən bir ilk - Dünyada 25-cidir-VİDEO
2013 Qızıl Qlobus mükafatında ulduzların geyimləri
Ebru Gündeşin qızı anasına bənzərliyi ilə diqqət çəkdi-FOTO
Yunis Hüseynov Ebola virusuna qarşı peyvənd ediləcək
Sami Yusuf Azərbaycana həsr etdiyi növbəti mahnısını təqdim etdi - VİDEO
Duz lampası nədir, faydaları nələrdir?
Qaçqınlar təhlükə altında qalıb
Koronavirusa yoluxan 91 yaşlı şəxs SAДћALDI
Xocalıdan Xankəndi istiqamətində hərəkət edən düşmən texnikası məhv edildi - RƏSMİ
Uşaqla birlikdə "böyüyən" paltar yaradıldı
Prezident Olimpiya Tədris-İdman Mərkəzində
Futbolda yeni qayda
Tez arıqlamağa kömək edən 3 idman hərəkəti
Tanış olun: 3 yaşlı taekvondçu qız
Sobada balonda kabab (foto resept)
Erməni deputat: "Xocalı qətliamını törədənləri lənətləyirəm"
Məşhur aktrisa ikinci dəfə ana oldu
Burcu Çetinkaya BOŞANDI-FOTO
Hava haqqında
SOS: toyuq ətindən ölə bilərsiniz
Bu ayaqqabılar satış rekordu qırır - FOTO
"Şəkərbura" (foto-resept)
COVID-19-a təkrar yoluxmanın başlıca səbəbi
Azad söz( 2 -ci hissə)
Günün ulduz falı
Nəhəng almaz 63 milyon ABŞ dollara satıldı
İlham Əliyev: “Laçın dəhlizi şəhərdən keçməyəcək, yeni yol inşa ediləcək”
Yerli TV və radiolar yayımlarını dayandıracaq-SƏBƏB
"Gözü yaşlı Xocalım"
Uzunömürlü olmaq istəyirsinizsə...
Məşhur Bloger Həbs Olundu-SƏBƏB/FOTO
Azərbaycanda güclü istilər olacaq
Zakir Həsənov Qarabağdan danışdı
![](/sfiles/img/icons/valuable-icon.png)
- ŞƏRHLƏR