Narsizmdə qoruyucu və adaptiv proseslər

15.10.2016-12:30

3 601

Narsizmdə strukturlaşmış insanlar müdafiələrin tam spektrindən istifadə edə bilərlər, amma ən çox onlar ideallaşdırmadan və qiymətsizləşdirmədən asılıdırlar. Bu müdafiələr o mənada komplementardır ki, şəxsin ideallaşdırılması vaxtı "Mən" qiymətləndirilir və başqa insanların qiyməti itirilir və yaxud əksinə. Koxut (Kohut, 1971) "möhtəşəm "Mən" terminindən şəxsi böyüklüyün və üstünlüyün hissinin ötürülməsi zamanı istifadə etməyə başladı hansı ki, bu da şəxsiyyətin narsizmin iç dünyasının qütblərindən birini xarakterizə edirdi. "Qiymətləndirmənin" daimi prosesi olur, hansı ki, narsizm insanları istənilən problemə müraciət vaxtı istifadə edirlər: ən yaxşı həkim hansıdır? "ən yaxşı" məktəb hansıdır? Ən tələbkar təhsil sistemi hardadır? Məsələn, rəfiqələrimdən biri oğlunun “ən yaxşı” universitetə gedəcəyini düşünür.

O oğlu ilə bir neçə görkəmli universitetlərə baş çəkdi. Hətta oğıu ilə müsahibə aparacaq müəllimlərə təşəkkür məktubu da göndərdi. Aprel ayında oğlu bir neçə ən yaxşı məktəblərdən təklif aldı. Ancaq oğlunun “Harvard” universitetinə qəbul olmadığı üçün çox məyus olmuşdur. Oğlan “Prinston” universitetində oxumağa başladı. Təhsillin birinci ilində ana oğlunu “Harvard” universitetinə köçürülməsi ilə əlaqədar xahişlərlə müsadirəyə almışdır. Və nəhayət bütün bu xahiş və təkliflərdən Harvard təslim oldu. Bu məsələdə qadın bilirdi ki, Harvard universitetində onun oğluna az diqqət ayıracaqlar, lakin buna baxmayaraq o hələ də oğlunun Harvardda oxumasının tərəfdarı idi. Baxmayaraq ki, qadının xarakteri narsizm deyildi, ancaq bu vəziyyətdə o oğluna narsizm münasibəti göstərirdi.

Mənim tələbələrimdən birinin artistlik və ədəbiyyata meyilliliyinin çox olmasına baxmayaraq atası ona yalnız həkim yaxud hüquqşünas olarsansa, gələcəyinin parlaq olmasına inandırmışdır. Əks halda mümkün deyil . Tibb və hüquqda pullar daha çoxdur, başqa vəzifəni seçməklə karyerasına ziyan vurmuş olacaq. Oğlanı hər kəs narsizmi dəstəkləyən birisi kimi tanısa da o atasının mövqeyində qeyri-adi heçnə görmədi. Belə insanlar perfeksionist adlanırlar. Onlar öz qarşılarına real olmayan məsələlər qoyub və onu əldə etməyə çalışırlar. Hərdən narsizm insanlar məsələləri özünə hörmətlə həll edirlər. Bəzi pasiyentlər ideallaşdırmanın ömürlük nümunələrinə malikdirlər.