Azərbaycan dilində gündəlik işlətdiyimiz inkişaf sözü çox zaman tərəqqi, proqres sözü ilə sinonim sözlər olaraq başa düşülür. Ancaq fəlsəfi termin kimi inkişaf sözünün anlamı daha genişdir. Söz ərəbcə “kşf” kökündən yaranmışdır “kəşf” (meydana çıxma, açılma) sözünün infial vəznində məsdəridir. Bu sözün daha yaxşı anlaşılması üçün dialektikanın üç qanunundan biri olan “Kəmiyyət dəyişmələrinin keyfiyyət dəyişmələrinə keçməsi” qanunu anlamaq vacibdir. Ümumiyyətlə? dialektika belə demək mümkündürsə, varlığın ən ümumi, universal əlaqələrini öyrənir. Dialektika maddi dünyanın mövcudluğunun daimi dəyişiklik, hərəkət, mübarizə, inkişaf kateqoriyaları vasitəsi ilə şərh olunması metodudur.
Kəmiyyət dəyişmələrinin keyfiyyət dəyişmələrinə keçməsi qanunu: Bu qanun gerçəkliyin ən ümumi, obyektiv qanunlarından biridir. Kəmiyyət və keyfiyyət eyni predmetdə obyektiv vəhdətdə mövcuddur. Hər hansı bir cismdə, predmetdə obyektdə baş verən kəmiyyət dəyişmələri elə bir an çatır ki, həmin obyekti müəyyən edən onu o edən meyarın pozulmasına səbəb olur. Bu da yeni keyfiyyət mərhələsinə keçidlə nəticələnir. Bu qanun bir növ inkişafın mexanizmini öyrənir.
İnkişaf isə yeni keyfiyyət mərhələsinə keçid, həmin o meyarın, ölçünün pozulması zamanı baş verir. Ancaq məsələ ondadır ki, yeni keyfiyyət mərhələsinə keçid hələ tərəqqi etmək deyil. Tənəzzül də yeni keyfiyyət mərhələsidir. Bir nəsnə ancaq mükəmməlləşəcək deyə bir qanun yoxdur ki, nəsnələr dağılmaya, aşınmaya məhv olmağa da məruz qalırlar və bu prosesdə onlar yeni keyfiyyət mərhələsinə keçirlər, yəni inkişaf edirlər, ancaq tərəqqi etmirlər, tənəzzül edirlər. Xülasə, demək istədiyim odur ki, inkişaf həm tənəzzül, həm də tərəqqi deməkdir.
P.S: Bunu da unutmayaq. İnkişafı düzxətli olaraq qavramaq doğru deyil inkişaf spiralvari prosesdir. İnkişaf elə bir prosesdir ki, sanki daim təkrar olunur. Hər ölçü, meyar pozulduqda spiralın yeni halqasına keçid baş verir.
Saleh Mehdizadə
[lang=az]Bənzər xəbərlər...[/lang] [lang=en]Related news[/lang] [lang=ru]Похожие новости...[/lang] [lang=tr]Benzer haberler...[/lang]
[lang=az]XƏBƏR LENTİ[/lang] [lang=en]NEWS TAPE[/lang] [lang=ru]Лента новостей[/lang] [lang=tr]HABER BANTI[/lang]
Oksana kral üçün oğul doğdu-FOTO
Günün qoroskopu: ağıllı adamlar və yaxşı məsləhətlər
Beren Saatın təbriki gündəm oldu
Məzənnə yenə dəyişdi
Saflığına qəzəbləndiyimiz seral qəhrəmanları
Şuşa məscidindən ən son FOTOlar
“Survivor”un iştikarçıları bəlli oldu - FOTO
Tramp və xanımı koronavirusa yoluxdu
Mənzərə şəkilləri
Hər şeyi udan qara dəliyin yaxınlığında fırlanan nədir?
Ətir necə seçilməlidir? (1)
Cagteks-dən müxtəlif geyimlər
Azərbaycan peşə məktəblərində ilk dəfə
Bu da yeni Subaru
"Azərbaycanın insan hüquqları sahəsində böyük uğurlar əldə edib
1800-cü ilin əl çantaları
Yuxusuzluq beynin düşmənidir
Kadir Doğulu yeni serialda
DİM sədri valideynlərə xəbərdarlıq etdi: “Məsuliyyətli olsunlar”
“Johnson & Johnson” şirkəti Qarabağdakı separatçı qondarma qurumu təbliğ edir - FOTO
Google-dan ilk skanerli smartfon
Bakıda sürücülər üçün acı ümid lövhəsi
Tonal krem ləkəsini necə təmizləməli?
Məşhur aktrisa "Hercai"dən uzaqlaşdırıldı-SƏBƏB
Tərəvəzli plov (foto resept)
Redaktor brauzerdə işə salındı
Qadın idmançılarımız dünya reytinqində birinci oldular
Seda Sayanı təhqir həbs olundu
İllərdir ət yeməyən azərbaycanlı qız
Artıq koronavirusu mikroskopsuz da görmək mümkün olacaq - VİDEO
Ermənistan ordusu mövqelərimizi atəşə tutub
Əsl donuz faciəsi
İnsan orqanizmi üçün zərərli olan ərzaqlar
"Hande möhtəşəmdir" - Kerem tərifləməkdən yorulmadı
Məşhurların qəribə gözəllik sirləri
Rusiyaya qadağa
Ermənilərin torpaqlarımıza sonradan gəlmə olduğunu sübut edən daha bir FOTOFAKT
“Survivor 2020”nin iştirakçısı Selena Qomezin rekordunu qırdı - FOTO
Soğan haqqında bilmədiklərimiz
Buffon: "Messi dünyanın ən yaxşısıdır, ancaq..."
Stiv Cobsun xanımı hər kəsi TƏƏCCÜBLƏNDİRDİ
Sabahın HAVAsı
Yanvarın 1-dən müəllimlərin maaşı artacaq
XİN-dən ermənilərin uşaqlardan əsgər kimi istifadə etməsinə SƏRT REAKSİYA
Bakıda bazarın fəaliyyəti dayandırıldı - RƏSMİ + VİDEO
Döyüş helikopterləri səmada
Manat rublu boğacaq
Cobs haqqında film bəyənilmədi
Messi ildə azı 18 milyon avro qazanacaq
Yeni eynək trendi; cat eye















[lang=az]- ŞƏRHLƏR[/lang] [lang=en]- COMMENTS[/lang] [lang=ru]- КОММЕНТАРИИ[/lang] [lang=tr]- YORUMLAR[/lang]