Ayrılıq

De niyə dalğınsan, dərdin var kimi,

Alıb qucağına fikirlər səni?

Ötən tələbəlik illərinəmi

Şirin xatirələr çəkirlər səni?

 

Sevdiyin o qızmı düşür yadına?

Nədənsə ilk eşqi unutmur insan.

Utancaq bir səslə bəlkə də ona

Könül açdığını xatırlayırsan?

 

Söylə, ayrılığı duyurmu ürək?

Axı biz ayrılmaz sirdaşlar idik.

(Bir məslək yolunda birləşdirərək,

Sən bizi dost etdin, ey tələbəlik!)

 

Dostum, institutun pillələrində

Mənim də, mənim də izlərim vardır.

Gəzdiyin bu zalın lövhələrində

Hələ silinməmiş sözlərim vardır.

 

Bəzən mürgüləmiş gecənin özü,

Mən sirdaş olmuşam öz xəyalıma.

Ələyib seçmişəm neçə min sözü,

Cavab tapmaq üçün bir sualıma.

 

Hərdən düşündükcə çatılır qaşım,

Təhsil illərinin başqadır dadı.

Bu illər ərzində, ey qəlb yoldaşım,

Bizim bir sözümüz ayrı olmadı.

 

(Bəxtiyar olaram öz istedadım

O gündən bir lövhə yarada bilsə.

Toz-duman içində qoy itsin adım,

İlhamım bir şerə qadir deyilsə.)

 

Böldük duyğumuzu, şadlığı, qəmi,

Bir oldu fikrimiz, əməllərimiz.

Bu gün, məslək dostu, könül həmdəmi,

Artıq vidalaşır dost əllərimiz.

 

Duyub ayrılığı çırpınır ürək,

Axı biz ayrılmaz sirdaşlar idik.

(Bir məslək yolunda birləşdirərək

Sən bizi dost etdin, ey tələbəlik!)

 

Dostum, düşünmə ki, ayrılırıq biz,

Doğrudur, gün gəlib ötüşəcəkdir.

Bir məna daşıyan saf əməlimiz

Həyat məktəbində görüşəcəkdir.

 

1954.

 

ÖTƏN GÜNLƏR

 

Gəl daha tənəli sözlərdən əl çək,

Olub-keçənləri gətirmə yada.

Bəzən yarıkönül gülümsəyərək,

Hər sözü-söhbəti üzə vurma da...

 

Bu sorğu-suallar nəyə gərəkdir,

Gərək unutmağı bacara insan.

Canın dağ da olsa, əriyəcəkdir

Hər günün dərdini ürəyə yığsan...

 

(Ey qadın ürəyi, ey sirli dilbər,

Bir xəzan görməsin gülün, gülşənin!

Deyirəm, inamsız olduğun qədər

İnamın olaydı dünyada sənin...)

 

Fikirli görürəm səni hər axşam,

Məni eşqimizə yadmı sayırsan?

Bəlkə gözəlləri unudub tamam,

Səni sevdiyimə inanmayırsan?

 

Doğrudan ömrümdə faciə vardı,

Uydum gözəlliyə, uydum əzəllər;

Məni də zəhmətdən, işdən ayırdı

Zəhmətsiz gözəllər, işsiz gözəllər...

 

Alıb “oynatdıqca” qəlbimi onlar

Xəyalım, ilhamım yerində saydı.

Şersiz, nəğməsiz ötən bu anlar

Bir şair ömrünə yazılmayaydı...

 

Sonralar yandırıb-yaxır insanı

Ötəri əyləncə, ötəri həvəs.

İnan ki, ehtiras aldatmayanı

İnci də, kövhər də aldada bilməz.

 

Hələ də göynəyir ağrının yeri,

Vaxtında onları oda yaxmadım.

O qansız, duyğusuz daş ürəkləri

Vaxtında qoparıb daşa çaxmadım.

 

Vaxt oldu qapıldım nifrət hissinə,

Od alıb, alışdı qəlbimin başı.

Mərhəmət gətirdi könlümə yenə

Yalan sevgi nazı, saxta göz yaşı.

 

Hərdən düşündükcə o günləri mən,

Ürək də sinəmdə tufan qoparır.

Sevgilim, “min ilin dərdini bəzən

Bir anın sevinci yuyub aparır”.

 

Silinsin qəlbindən qəmlər, düyünlər,

Yüz ilin, min ilin sorağı kimi.

Ömrün budağından qopdu o günlər

Saralmış bir payız yarpağı kimi.

Gəl daha tənəli sözlərdən əl çək,

Olub-keçənləri gətirmə yada.

Bəzən yarıkönül gülümsəyərək,

Hər sözü-söhbəti üzə vurma da...

 

Gəl yenə söhbət aç saf eşqimizdən,

Tək səni ömrümün günəşi saydım.

Bəlkə də seçməzdim yaxşını pisdən

Həyat yollarında yanılmasaydım...

 

1956.

 

Məmməd Araz