Bölgədə ən çox üzüm, ərik, qovun, qarpız, albalı, heyva, şaftalı, armud, əncir kimi meyvələr yetişdirilir. Digər türk mətbəxlərində olduğu kimi, Özbək mətbəxində də ət və xəmir çox istehlak edilir. Burada da uyğur mətbəxində və digər türk mətbəxlərində olduğu kimi çörəyə "nan" deyilir və çox müxtəlif formalar verilərək bişirilir.
Özbəklərin ən sevdiyi yeməkləri plovlarıdır. Heyvalı plov, kovatak plov, özbək plovu və s. kimi müxtəlif plovları vardır. "Özbək plovu" adını verdikləri ətli, yerkökülü plovları süfrələrinin ən əsas yeməyidir. Orta Asiyada yaşayan türk birliklərinin hamısının sevdiyi və su buğunda bişirilən mantı yeməyi də özbək mətbəxinin imtina edilməzdir. Şorba növü olaraq "Maş horda" və "Mastava" adı verilən şorbalar çox sevilər.
Süddən edilən ekşimik, çökelek, qatqı, sızma, qaymaq və s. zövqlə yeyilən yeməklərdir.
İnkişaf edən texnologiyaya paralel olaraq heyvani yağların yanında günəbaxan və pambıqdan əldə edilən bitki mənşəli yağlar da istifadə edilir. Son zamanlarda bunlara ərik nüvəsi və üzüm çəyirdəyi yağları da qatılmışdır.
İslamın qadağan etdiyi donuz ət və yağ olaraq bu mətbəxdə yer almaz. Ancaq ölkədə yaşayan qeyri-müsəlman insanlar tərəfindən istifadə olunur.
Özbək yeməkləri çox doyurucu və yüksək kalorilidir. Yeməklərdə çox miqdarda soğan vardır. Əgər soğan yeməyə çiy qoyulacaqsa, soyuq sudan çox keçirilər, üzərinə sirkə gəzdirilər.
Sos və qarnir ənənəvi özbək mətbəxində yox deyiləcək qədər azdır. Əsas yeməklər ya qızardılır, ya da öz suyunda bişirilir.
Özbək mətbəxində yemək bişirmə texnikaları da inkişaf etmişdir. Təndirdə bişən çörək və xəmir işləri ilə yeməklərin çox ləzzətli olduğu bilinməkdədir.
Çay üçün piyalə adı verilən qabdan istifadə edirlər. Bu böyük bir və qulpsuz bir qabdır.
Özbəklər çaydb çox istifadə edirlər. Onlar qara çayla yanaşı yaşıl çaya da çox böyük önəm verirlər.
Süd məhsullarından çökələk və "qatı" adını verdikləri ayran isə süfrələrindən əskik olmaz. Yayda soyuq şəkildə yedikləri ayranlı yay şorbasına "Yoqurtlu köçən" deyirlər.
XƏBƏR LENTİ
- ŞƏRHLƏR