Zəlzələ mövzusunda cəmiyyət olaraq daha çox mariflənməliyik! Zəlzələ anı, əvvəli və sonrasında necə tədbirlər almalıyıq?
Əslində artıq bəlkə də bir çoxumuzun öyrəndiyi kimi zəlzələlər deyil, alınmayan tədbirlər insanları öldürür. Bunun üçün də zəlzələ anında nələrə diqqət yetirməmiz lazım olduğunu bilməliyik. Bir o qədər da zəlzələ əvvəli və sonrasında edilməsi lazım olanları da bilməliyik.
Zəlzələ əvvəlində bilnməsi lazım olanlar.
Evlerimiz zəlzələyə dayanıqlı olmalıdır. Zəlzələ dayanıqlı edilmiş məskənlərə zərər verməz. Oturduğumuz binaların zəlzələyə dayanıqlı olub olmadığını nəzarət etdirməliyik. Lazım olsa, dayanıqlı vəziyyətə gətirməliyik.
Bir zəlzələ planı hazırlamalıyıq. Bu planda etibarlı yerləri və zəlzələ sonrası binadan çıxış yollarını seçməliyik. Sarsıntı anında dağıla biləcək kitabxana, vitrin kimi əşyaları sabit vəziyyətə gətirməliyik. Evimizdəki qaz, su vannasının və elektriyin yeri öyrənməliyik. Bunları zəlzələ anında bağlı vəziyyətə gətirməliyik.
Zəlzələdən sonra ailə fərdlərinin görüşəcəyi bir yer seçməliyik. Görüşəcəyimiz yerləri açıq sahələrdən seçməliyik. Elektrik dirəklərindən və binalardan uzaq dayanmalıyıq.
Zəlzələ zamanı nələr etməliyik?
Zəlzələ zamanı məktəbdə isək, ən əhəmiyyətlisi sakit olmalı, çaxnaşmaya düşməməliyik. Pəncərələrdən uzaq dayanmalıyıq. Sağlamlığına əmin olduğumuz bir sıranın altına girməliyik. Əllərimizi başımızın üstünə birləşdirərək başımızı dirsəklərimizin arasına almalıyıq. Başımızı qorumalıyıq.
Zəlzələ anında məktəb bağçasında isək, məktəb binasından uzaq dayanmalı, divarlara yaxınlaşmamalıyıq. Təhlükəsiz, açıq bir sahəyə gedərək yerə uzanmalı və dizlərimizi üzərinə əyilməliyik.
Zəlzələ zamanı evdə isək; sağlamlığına inandığımız bir masanın altına girməliyik. Sarsıntı anında binadan çıxmağa və ya binaya girməyə çalışmamalıyıq. Pəncərələrdən, sobalardan və asan aşa biləcək əşyalardan uzaq dayanmalıyıq. Lifti istifadə etməməli, nərdivanlardan qaçmalıyıq. Sarsıntı keçdikdən sonra binadan uzaqlaşmalıyıq.
Zəlzələ zamanı çöldə isək, binalardan, yıxıntılardan və şüşələrdən uzaq dayanmalıyıq. Elektrik dirək və tellərindən uzaqda, etibarlı bir yerdə sarsıntının dayanmasını gözləçəliyik. Körpü, üst keçid və tunellərdən uzaq dayanmalıyıq. Binalara kibrit, alışqan, şam, qaz lampası və s. vasitələrlə yaxınlaşmamalıyıq. Binalarda qaz sızıntısı ola biləcəyini unutmamalıyıq.
Dağıntı altında isək, sakit olmalı, çaxnaşmaya düşməməliyik. Yaralı olub olmadığımızı nəzarət etməliyik. Tərpənəcək bir vəziyyətdə isək və çıxış yolu varsa, hərəkət etməliyik. Yoxsa vəziyyətimizi pozmamalı və qurtarma qruplarının gəlməsini gözləməliyik. Çöldən bir səs eşidəndə qışqırmalıyıq. Müxtəlif cisimlərə vuraraq olduğumuz yeri müəyyən etməyə çalışmalıyıq. Beləcə, kömək qruplarının bizə çatmasını təmin etməliyik.
Zəlzələdən sonra edilməsi lazım olanlar.
Səlahiyyətlilər icazə vermədikcə binalara girməməliyik. Su, qaz və elektrik təsisatına nəzarət etməliyik. Klapan və sığortaları bağlamalıyıq. Kibrit və çaxmakla binalara əsla yaxınlaşmamalıyıq.
Sarsıntı dayandığında özümüzə etibarlı bir çıxış yolu tapmalı, binanı tərk etməliyik. Əvvəldən qərarlaşdırdığımız etibarlı bir yerdə ailə fərdləri ilə görüşməliyik.
Ziyan görmüş binalardan uzaq dayanmalıyıq. Qırıq şüşə, mismar və s. təhlükələrdən qorunmalıyıq. Bunun üçün bot, əlcək geyinməliyik. Yerlərə düşmüş elektrik tellərindən və qopan kabellərdən uzaq dayanmalıyıq.
Zəlzələ olunca telefonlar istifadə edilə bilməz vəziyyətə gəlir. Təcili vəziyyətlər xaricində telefonları istifadə etməməliyik.
Zəlzələ sonrası doğru olmayan xəbərlərə qətiliklə inanmamalıyıq. Xəbərləri səlahiyyətlilərdən və qaynağından öyrənməliyik.
Səlahiyyətlilərə və qurtarma qruplarına kömək olmalıyıq. Kömək qrupu paylanan əşyalardan ehtiyacımız olan qədərini almalıyıq.
Bu məlumatlar təcili vəziyyətlərdə həyat qurtara bilər, nə deyirsiniz? Xanımlar, əlavə etmək istədiyiniz bir məlumat varmı?
XƏBƏR LENTİ
- ŞƏRHLƏR