Bakıda hava 19°
USD 1.7000 AZN
EUR 1.9479 AZN
21:01PERI eleykum salam canlar necesiz 20:38Sima salam geceniz xeyir
39320

Bərəkətli bitki

Bərəkətli bitki

Pərpətöyünün (pərpərən) tarixi 4000 il bundan əvvələ gedib çıxır. Avropaya XIX əsrdə gətirilən pərpətöyünün vətəni Hindistan, Argentina və Braziliya hesab edilir. Qədim Misirdə pərpətöyünün yarpaqları və gövdəsini yeməyə əlavə etməklə ondan şəfalı bitki kimi istifadə edirdilər. Ərəblər də orta əsrlərdə pərpətöyünü yüksək qiymətləndirərək onu "bəzəkli tərəvəz” adlandırırdılar. Qədim Yunanıstanda isə bu bitki daha çox dərman bitkisi kimi tanınırdı ki, bu faktı Hipokratın əsərləri də təsdiqləyir. Pərpətöyünlə ilan sancması, yuxusuzluq və müxtəlif yaraları müalicə edirlər. Böyük Plini digər bitkilər arasında məhz pərpətöyünü "istifadəyə məcbur" hesab etmişdi. Məhşur ərəb təbibi İbn Sina da pərpətöyünü ən mühüm təbii dərmanlardan biri kimi qiymətləndirirdi. Hazırda pərpətöyün Qafqazda, Hindistanda, Fransa və Aralıq dənizi ölkələrində fəal yetişdirilir. 

Gövdəsinin uzunluğu 10-52 sm olan, torpaq üzərində yayılan və yaxud dik qalxan, çılpaq, ətirli, əsas hissəsindən budaqlarla birlikdə ot bitkisidir. Gövdənin aşağı hissəsində yerləşən yarpaqları növbəli, yuxardakılar isə qarşı-qarşıya düzülür. Çiçəkləri xırda sarı, qırmızı rəngdə olub, tək-tək və ya topa halda gövdə yarpaqlarının qoltuğunda yerləşir. Toxumları tünd-bozumtul və yaxud qara rəngdədir. İyun ayında gül açan pərpətöyün sentyabr ayına kimi çiçəkləyir. 

Yabanı pərpətöyün Azərbaycanın ən çox Samur-Dəvəçi ovalıqlarında, Naxçıvanın düzən və orta dağlıq sahələri rayonlarında, Lənkəran düzənliyində, bağ və bağçalarda alaq bitkisi kimi yayılıb. Respublikamızın bir çox bölgələrində ona pərpərəng də deyilir. 

Bərəkətli bitki

Mətbəxdə tətbiqi

Qida vasitəsi kimi gənc zoğlarından və yarpaqlarından istifadə olunur. Pərpərən mülayim yandırıcı və turşməzə dada malikdir. Daha yetkin köklərini marinə edirlər. Qayğanağa və digər tərəvəz salatlarına əlavə edildikdə gözəl dad verir.

Müalicəvi xüsusiyyətləri

Pərpətöyünün tərkibi A, B1, B2, K, PP vitaminləri, üzvi turşular, qlükoza, saxaroza, zülallar, qlaktoza, turşular, kalsium duzu, kalium, maqnezium, manqan və digər faydalı maddələrlə zəngindir. Müasir tibbdə pərpətöyündən qara ciyər xəstəliklərində (iltihabında), ödlə bağlı olan qusmalar zamanı istifadə edirlər. Dərman vasitəsi kimi təzə otları və toxumları faydalıdır. Pərpətöyünün tərkibində hormonabənzər maddə - noradrenalin var ki, bu maddə mərkəzi sinir sistemini stimullaşdırır və tonusu artırır. Yarpaqlarından zəhərli ilan və həşəratların dişləməsi zamanı antioksid maddə, qaraciyər və böyrək xəstəliklərində isə sidikqovucu kimi istifadə olunur. Pərpətöyünün cövhəri ilə ağız yaxalamaq damaq iltihabına səmərəlidir. Bir çox ölkələrdə pərpətöyündən parazit əleyhinə vasitə kimi istifadə edirlər. Pərpətöyünün ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri də salmonella və dizenteriya törədici mikroblara qarşı antibakterial təsiridir. 

İrinli yaraların müalicəsində təmiz yuyulmuş pərpərəni kompres şəklində yaranın üzərinə qoymaq lazımdır. Onun bu xüsusiyyəti tibb məntəqələrindən uzaqda olan turistlər üçün xüsusilə qiymətlidir. 

Pərpətöyündən gözəllik üçün də istifadə olunur. Ondan hazırlanan maska dərini cavanlaşdırır, qırışların daha az nəzərə çarpmasını təmin edir.

Bərəkətli bitki

Zərərləri

Başqa yeməli və müalicə effektli bitkilər kimi pərpərəni də miqdarında (gün ərzində 100-150 q) istifadə etmək lazımdır. Arterial təzyiqi yüksəltdiyinə görə hipertoniyadan əziyyət çəkənlər pərpərəndən istifadədə ehtiyatlı olmalıdırlar.

Pərpərənin daha bir əks göstərişi hamiləlikdir. Bu bitki uşaqlığın tonusunu artırır ki, bu da hamilə qadınlar üçün zərərlidir.  

Mehriban Bünyadzadə
Səslərin sayı: 5
28
8501
loading...
Şərhlər
Offline
Gultekin
Qovuraraq yemek olur

Mende qovururam evde cox dadli olur
15 aprel 2015 11:48
Offline
Azadə Həbibzadə
Cox xoslayiram bu bitkini.Qovuraraq yemek olur.Dadlidi.
29 mart 2015 09:40
Offline
S.S.E.
Bitki haqqinda melumat almaq maraqli oldu tesekkurler
23 mart 2015 20:50
Offline
MAYA EL
Çox sevirəm bu bitkini inşallah bu yayda istifadə edərəm
23 mart 2015 20:29
imza: Özün haqqında qışqıra-qışqıra danışma, qoy başqaları sənin barəndə sakitcə danışsınlar.
Offline
Pərvanə
Sevirəm bu bitkini istifadə də edirəm dadlı olur.
25 fevral 2015 17:28
imza:
Arzu et, istə; amma o arzu ölçülü olsun. Bir saman çöpü bir dağı qaldırmaz.
Offline
gunay
Bizim bagda cox bitir,buqeder faydali oldugunu bilmirdim
30 yanvar 2015 10:51
Offline
Nəzrin
Tursusu dadli olur heyetde oz ozune bitir melumat ucun cox sagolun
28 oktyabr 2014 16:01
Offline
Sevgi
Xebere gore teshekkurler give_ros give_ros give_ros
19 avqust 2014 20:54
Offline
Fatma xanım
Turklar bunun salatini da edirlar
7 avqust 2014 14:46
imza: Şükr etməyəndən sonra dünyaları yesən nə faydası.

Qadin.Net - Xəbər göndərilməsi qaydaları
http://www.youtube.com/watch?v=Ly-9VN5Ye_8
Offline
أحبك
Men bu bitkinin tursusunu cox sevirem, amma dovgadada dadli olur. Bu qeder vitaminli oldugunu bilmirdim , tesekkurler
4 avqust 2014 11:32
imza: فراق
Offline
. : . Sonta_Xatun . : .
Tursususnu cox sevirem. bizim tereflerde buna Dandir deyirler
27 iyul 2014 02:55
imza: 2 ildən çox olan bir fasilədən sonra,mən yenə aranızdayam əziz Qadın.netlilər)))
Offline
Terane Allahverdiyeva
Dovgaya vururam lezzet verir.hemde helimli olur.cox vitaminli goyertidi.turwusunu lap sevirem.
11 iyul 2014 19:37
Offline
Gulmira Ceferova
Turwusu cox lezzetli olur. Men bunu ela eleyirem
10 iyul 2014 22:46
Offline
Gunel GE
Men arada yeyirdim,ancaq ziyanli oldugunu bilmirdim indi hamileyem,ona gore artiq yemiyecem,tesekkurler canim
10 iyul 2014 14:15
Offline
kamile
Bagimiz doludu,gerek getirim bisirim,tesekkurler
7 iyul 2014 16:57
Offline
Sonay Quluzade
Mənə görə bu bitki pərpətöyündür və onun yeməyini faydasını bildiyimə görə yox, sevdiyimə görə bişirirəm, əvvəllər kənddən tez-tez göndərirdilər, amma indi aranı seyrəldiblər biggrin Bu il yemişəm, hətta bir neçə başqa yemək var idi, çox sevdiyimdən onu seçim etdim.
Faydası və zərəri haqqında məlumata görə təşəkkür edirəm, Narın.
7 iyul 2014 10:19
Offline
Narin...
mira-kerim,
Aida M-ova,
Q,
♥NiLuFeR♥,
Ruhəngiz,
Dəniz84,
Xəyalə Murad,
AYSUN MEMMEDOVA,
Shefeq N.,
Ellada Babayeva,
GÜLÇİN,

Şərhləriniz üçün hər birinizə çox təşəkkür edirəm xanımlar, çox sağ olun. kiss
6 iyul 2014 23:51
imza: В детстве - спать, было наказанием, а теперь - МЕЧТА!
Offline
mira-kerim
Bizde bunu suda bişirib qatigla qatib yeyirik cox dadli olur..
6 iyul 2014 21:36
imza: Ne qeder sade olmaq isteyirem,amma alinmir..)))))))
Offline
Aida M-ova
Bizim həyətdə olur amma heç istifadə etməmişik, biz uşaq olanda yığib üstündə oturardıq mocking təşəkkürlər Narın xanım give_ros
6 iyul 2014 16:21
Offline
Qəribə
Faydalı xəbərə görə təşəkkürlər Narin xanim. give_ros
6 iyul 2014 13:26
imza: Не забывайте благодарить Бога, Он же не забывает будить вас каждое утро.

Iдеальных людей не бывает, цените тех,
кто смог полюбить ваши недостатки.
Adıniız:*
E-Mail:
ıifrə: *
Son şərhlər
loading...
Son yazılar
Hansı fəsili daha çox sevirsiniz?
Yaz
Yay
Payız
Qış