Bakıda hava
USD AZN
EUR AZN
16:04Xəyalə Murad Şükür, Fəridə xanım. Mən yaxşıyam. Xoş gəlmisiz 12:42Feride Xeyale xanim necesiz? 09:54Xəyalə Murad Sabahınız xeyirli,gününüz aydın olsun,Əziz Qadin.Netlilər!
41140

Azərbaycan dili - I dərs

Əziz xanımlar! Baş redaktorumuz Ceylan xanım və adminlərin də razılığı ilə saytımızda Azərbaycan dili dərsləri bu gündən xidmətinizdədir.Bacardığım qədər öz biliklərimi sizlərlə bölüşməyə çalışacağam.Neçə gündür ki,proqram üzərində çalışıram.İnşallah hər şey layiqincə olar. Gəlin  birlikdə dilimizi daha gözəl öyrənək!

Azərbaycan dili - I dərs

Azərbaycan dili türk dilləri ailəsinin oğuz dil qrupuna aiddir.4000 ildən artıq tarixə malik Azərbaycan dili Oğuz türk dilləri qrupuna aid olan doqquz dil arasında işlədilmə sayına görə Türkiyə türkcəsindən sonra ikinci yeri tutur.Bu dil Azərbaycan respublikasının və Dağıstan respublikasının rəsmi dövlət dilidir.2001-ci ildən etibarən hər il 1avqust Azərbaycan dili və əlifbası günü kimi qeyd olunur.

Azərbaycan dili iltisaqi dillər qrupuna daxildir. Yəni,sözlər arasındakı əlaqələrdə şəkilçilərdən çox geniş istifadə olunur.

Dilçilik elminin beynəlmiləl adı linqivistikadır.Bu söz latıncadan lingua (dil) sözündən əmələ gəlmişdir.Dilçilik dilin qanunauyğunluqlarını , inkişaf tarixini öyrənən elmdir.Bu elmin bir çox sahələri var: fonetika,leksikologiya,dialektologiya,üslubiyyat və s.

Dilçilik elminin ən geniş və böyük bölməsi qrammatikadır. Qrammatika sözü yunan sözü olub, “qramma” hərf,”tike” elm kimi tərcümə olunur və ümumilikdə “hərf haqqında elm” və ya “yazı sənəti” deməkdir. Qrammatika sözlərin dəyişməsi və birləşməsi qaydalarından bəhs edən elmdir.Qrammatikanın bir sıra növləri vardır.

1.Tarixi qrammatika –sözlər, söz birləşmələri, cümlələrin quruluşu,dəyişmə və inkişaf tarixini öyrənir.

2.Müqayisəli qrammatika -dilin dialekt və şivələri ilə ədəbi formasını müqayisəli şəkildə öyrənir.

3.Tarixi-müqayisəli qrammatika –Qohum dillərin bir-biri ilə tarixi əlaqələrini öyrənir.

4.Təsviri-elmi qrammatika –dilin hazırkı inkişaf vəziyyətini, müasir səviyyədə dilin qrammatik quruluşunu elmi şəkildə tədqiq edir.

5.Məktəb qrammatikası –Ənənəvi tədqiqatlara əsaslanan, ümumtəhsil məktəblərində öyrənilən qrammatikadır.

6.Məntiqi qrammatika

7.Nəzəri qrammatika

8.Fəlsəfi qrammatika

9.Akademik qrammatika

Qrammatika özü də iki böyük, bərabərhüquqlu şöbədən ibarətdir: morfologiya və sintaksis.

Morfologiya yunanca morfos (forma) və logos (söz) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlib. Morfologiya nitq hissələrindən, sözlərin tərkibindən və dəyişmə qaydalarından bəhs edir.

Sintaksis də yunan sözüdür.Syntaxis (tərtib) deməkdir. Bu sahədə sözlərin söz birləşmələri və cümlə daxilində əlaqələnməsindən bəhs olunur.

Hələlik bu qədər. Növbəti dərsdə, İnşallah morfologiya haqqında geniş şəkildə öyrənəcəyik.Bu şəkil təsadüfən qarşıma çıxdı,çox xoşum gəldi.Sizinlə bölüşmək istədim.

Azərbaycan dili - I dərs
Səslərin sayı: 18
103
22358
loading...
Şərhlər
Offline
_Mavi Gözlüm_
her bir seyi bildim vurgunu bilmedim)))))))Mellimede mesgelede deyr kecey o dersi deyirem yox bilmeyecem.)))bilen var vurgunu?
10 fevral 2015 22:30
Offline
איסון ממדוב.
Men bunu indiyecen nece gormemisem request
7 fevral 2014 10:17
imza: Mutsuzum diye bahane arama.
Rabbim o kadar cox guzellik vermiski,
KALP GOZUNU ARALA
Offline
sema mamedzade
çox əla oldu Azərbaycan dilindən o qədər də pis deyiləm bu da inanıram ki doğma dilimizi daha mükəmməl öyrənməyimizə kömək edəcək. çox-çox təşəkkürlər.
13 may 2013 16:46
Offline
Salaminka
"Rozetka" sözünün dilimizdə qarşılığı yoxdur. Türk dilində buna
"ştepsel" deyirlər.-Mən elektrik yuvası olduğunu eşitmişəm.
10 aprel 2013 13:29
Offline
Günəş
tesekkurler noçox sevdiyimdərsdi
11 yanvar 2013 21:11
Offline
Ellada Babayeva
Rozetka" sözünün "ştepsel", ona keçirilən hissənin (vilka) "çatal"

request Ilk defedi ewidirdim.

şlaqbaum-yolbənd

Uzur isteyirm. Bu soz bilmedim nedi? request
23 oktyabr 2012 00:55
imza: Hiss və ağıl həyat gəmisinin yelkəni və sükanı kimidir; biri hərəkətə gətirir, o biri istiqamətləndirir.
Cübran.
Offline
zulfiyye tahirova
Bəli.sizinlə razıyam.xalqımız öz ana dili haqda daha dərin bilik və məlumatlara sahib olmalıdır.
22 oktyabr 2012 21:44
Offline
Məryəm.
rojok-dabankeş

ilk defə eşidirəm dabankeş winked
21 oktyabr 2012 18:22
Offline
Elnarə
amma indiki gənclərimiz daha o sözləri işlətmir

Deməli o sözlər dilimizdə arxaikləşir.
mən də kənddə böyümüşəm.Son yeddi ilimin 3 ilini Lənkəranda, yaşamışam.4 ildir ki Bakıdayam.lənkəranda o qədər yeni sözlər öyrənmişəm ki.(mənim üçün yeni, amma dilimizdə çox qədim olan sözlər)oradahər rayonda tələbə yoldaşlarım vardı.Hərəsindən də bir-iki söz eşitmişəm ki, o günə qədər heç eşitməmişdim.
21 oktyabr 2012 18:13
imza: Hər insan səhv edər. Əsas odur ki, səhvini anlayıb təkrar səhvə yol verməyəsən.
Offline
Fatma xanım
Elnarə,
canım mən kənd qızıyam bizi kənddə elə çox söz var ki indi teledə baxıram ki türklər də eynən bizim kimi deyirlər o sözləri amma indiki gənclərimiz daha o sözləri işlətmir
21 oktyabr 2012 18:04
imza: Şükr etməyəndən sonra dünyaları yesən nə faydası.

Qadin.Net - Xəbər göndərilməsi qaydaları
http://www.youtube.com/watch?v=Ly-9VN5Ye_8
Offline
Litota

Elnarə
Bəs bu qədər vaxtı hardaydız, ay Fatma xanım? Mən gecə-gündüz bu sözdən ötrü özümü öldürmüşəm. Yoldaşımdan da "başıxarab" ləqəbini qaanmışam

Allah Sizi güldürsün..Eyb etməz..Gender proqramı çərçivəsində biz yoldaşınızı Avropa məhkəməsinə verərik. Zərif məxluqun zərifliyinə şübhə gətirdiyinə görə.
Fatma xanım, elə ixtiralar var ki, ixtira harda kəşf olunubsa, həmin ölkənin dili ilə adlandırılır və bildiyiniz kimi belə sözlər beynəlxalq sözlər adlanır. Dilə yeni söz əlavə etmək asan məsələdeyil.Gərək həmin söz o dildə özünə leksik mühit qazansın. Məsələn, "tormoz- əyləc", "rojok-dabankeş", "plyaj- çimərlik", "şlaqbaum-yolbənd ", "svetafor-işıqfor" və s əvəzlənməsi zaman-zaman formala.andan sonra dilimizə daxil olmuşdur. "Rozetka" sözünün "ştepsel", ona keçirilən hissənin (vilka) "çatal" olduğunu bilsək də, elə "rozetka və vilka" kimi işlədirik
.
21 oktyabr 2012 16:53
Offline
Elnarə
biz buna həmişə ştepsel demişik heç o vaxt türkləri tanımırdıq

Bəs bu qədər vaxtı hardaydız, ay Fatma xanım? belay Mən gecə-gündüz bu sözdən ötrü özümü öldürmüşəm. Yoldaşımdan da "başıxarab" ləqəbini qaanmışam. wink
21 oktyabr 2012 16:36
imza: Hər insan səhv edər. Əsas odur ki, səhvini anlayıb təkrar səhvə yol verməyəsən.
Offline
Fatma xanım
Akif Əhmədov,
biz buna həmişə ştepsel demişik heç o vaxt türkləri tanımırdıq
21 oktyabr 2012 16:33
imza: Şükr etməyəndən sonra dünyaları yesən nə faydası.

Qadin.Net - Xəbər göndərilməsi qaydaları
http://www.youtube.com/watch?v=Ly-9VN5Ye_8
Offline
Elnarə
"Rozetka" sözünün dilimizdə qarşılığı yoxdur. Türk dilində buna
"ştepsel" deyirlər.

Doğrudan yoxdur? Bu necə ola bilər ki? Mən də elə axtarıb "ştepsel"i tapmışam,amma türkcə.
21 oktyabr 2012 16:21
imza: Hər insan səhv edər. Əsas odur ki, səhvini anlayıb təkrar səhvə yol verməyəsən.
Offline
Litota
"Rozetka" sözünün dilimizdə qarşılığı yoxdur. Türk dilində buna
"ştepsel" deyirlər.
21 oktyabr 2012 16:18
Offline
ilaks
cox sagolun mene bu lazimdir twk )))
17 oktyabr 2012 11:43
Offline
قنڶ Ra Gunel Mi Le Yu قنڶ
bunuda atdim secilmislere
16 oktyabr 2012 00:57
Offline
Elnarə
Günel Əsədova,
ona nəlbəki deyirlər. biz elektrin rozetkasını axtarırıq.
12 oktyabr 2012 22:21
imza: Hər insan səhv edər. Əsas odur ki, səhvini anlayıb təkrar səhvə yol verməyəsən.
Offline
Günel Əsədova
Elnarə,
belke nimce deyirler rozetkaya.Sadece kicik nimce. menim kamputerimde problem olduguna gore azerbaycan elifbasi ile yaza bilmirem.
12 oktyabr 2012 22:04
Offline
Elnarə
Əlbətdə, xarici dil bilmək çox gözəldir,amma ana dilimizi də dərindən, mükəmməl bilmək vacibdir.
II dərs artıq hazırdır.Həftədə 1 dərc olunacaq.
12 oktyabr 2012 21:59
imza: Hər insan səhv edər. Əsas odur ki, səhvini anlayıb təkrar səhvə yol verməyəsən.
Adıniız:*
E-Mail:
ıifrə: *
Son şərhlər
loading...
Son yazılar
Hansı fəsili daha çox sevirsiniz?
Yaz
Yay
Payız
Qış