Bakıda hava
USD 1.7001 AZN
EUR 2.0865 AZN
13:11Surayye Her kese salam/ Sima-Peri Qizlar burdayam 10:12Xəyalə Murad SabahInız xeyirli, gününüz uğurlu olsun))
38086

Əvəlik haqqında bilmədiklərimiz

Bu gün  də sizə yazıçı-publisist, biologiya üzrə fəlsəfə doktoru Nübar xanım Həkimovanın araşdırması nəticəsində əldə edilmiş mənbəyə əsasən əvəliyin çoxumuza məlum olmayan kimyəvi və müalicəvi xüsusiyyətlərini təqdim edəcəyəm. Ümid edirəm ki, faydalanacaqsınız.  

Əvəlik haqqında bilmədiklərimiz

Turştəhər əvəlik çoxillik, çılpaq ot bitkisidir. Kök hissəsindən sıx gövdələri, duz və qalxanvarı, şırımlı, sadə budaqlanan, əksərən qırmızımtıl rəngdə olub, 15-55 sm. hündürlüyündədir. Kök ətrafında və eləcə gövdənin aşağı nahiyəsində yerləşən yarpaq saplaqları uzun, yuxarı yarpaqları oturacaq şəklində lanset xətvarı, iti olub, kənarları bütövdür. Hamaşçiçəkləri piramidal – süpürgəvari, xırda birevli çiçəklərdən ibarət olub, dəstə formasında, kiçik çiçək saplaqları qırmızımtıldır. Turştəhər əvəlik Azərbaycanın (Böyuk Qafqazın Quba sahəsində) şərq və qərb rayonlarında, Kiçik Qafqazın şimal və cənub sahələrində yayılmışdır. Kökünün tərkibində 10-14%-ə qədər aşı maddəsi, xrizofanol, aloeemodin, emodin, fission antraxinonları, yerüstü hissəsində üzvü turşular, 3,2-8% aşı maddəsi, hiperin, rutin, xrizofanol, emodin, sianidin, delfinidin vardır. Tərkibində 10%- dən artıq olan kempferol, kversetin maddələri tam çiçək açan

zaman maksimuma, meyvə verən zaman isə minimuma çatır. Bu da bizim ilk dəfə qeorqin çiçəkləri üzərində apardığımız elmi nəticələrlə üst-üstə düşür. Çiçəklərinin tərkibindən C vitamini, rutin meyvəsindən isə C, K, RR və karotin vitaminləri, kversetin, hiperin, rutin flavonoidləri, xrizofanol, emodin, fission antraxinonları, toxumundan flavonoid, 5%-ə qədər piyli yağ maddələri tapılmışdır.

Əvəlik haqqında bilmədiklərimiz

Adi əvəliyin yerüstü hissəsindən hazırlanan dəmləməsinin köməyi ilə daxili qanaxmalarda, yaş sarğı kimi dəri xəstəliklərində, sidik tutulmalarında, bəd xassəli şişlərin müalicəsində, keçmiş SSRİ-də, o cümlədən bir sıra Qərbi Avropa ölkələrinin elmi təbabətində ödqovucu, işlədici dərman kimi, habelə dəridə əmələ gələn göbələk xəstəliklərini, irinli çibanların müalicəsində, yaşıl hissəsinin şirəsindən isə qızdırma, sinqa, qaşınma, revmatizm və bəd xassəli xərçəngdə istifadə edilir. Yarpaqlarından vitamin «iksirləri» hazırlanır. Təzə dərilmiş yarpaq və dəmləməsindən sinqa, laxlayan dişlərin dibinin möhkəmləndirilməsində, gec sağalan kəskin irinli yaraların müalicəsində, şirəsindən antiseptik, zəhərlənmə əleyhinə geniş istifadə olunur. Meyvəsindən alınan cövhər büzüşdürücü, qan-kəsici vasitə kimi işlədilir. Toxumu yetişən ərəfədə mal-qara üçün təhlükəli olub, zəhərlənmə yaradır. 

Əvəlik haqqında bilmədiklərimiz

İspanaq əvəliyi zəif turşu və vitaminlə zəngindir. Pəhriz xörəklər hazırlamaq üçün əvəzolunmaz bitkidir. Bunun yaşıl kütləsinin tərkibindən quzuqulağı turşusu, B„ B2, C, K, PP, krotin vitaminləri, 10-12%-ə qədər aşı maddəsi, 5%-ə qədər flavohoid maddələrindən kversetin, hiperin, rutin, xrizofenol, emodin, fission antarixananlar kök hissəsində K vitamini, 7-15%-ə qədər antraxinon maddələri, yerustu hissəsindən 12%-ə qədər quzuqulağı turşusu, B, C, E, krotin vitaminləri, prokatexin, kafeyin, xlorogen, qala turşuları,

yarpaqlarının tərkibində quzuqulağı turşusu, C, K, PP krotin vitaminləri, 5-5,4% hiperin, rutin, vitteksin maddələri, meyvə əmələ gələn zaman daha çox toplandığı halda, hamaşçiçəklərinin tərkibindəki antosian fıssin, C vitamini, karotin meyvəsinin tərkibində xrizofanol, aloe-emodin, emodin, fission və s. maddələr tapılmışdır. Bundan başqa əvəliyin tərkibindən 2 mq'%* Fe, 0,6 mq% Cu, 0,13mq% F, 9mq % Mn, 1,5 mq % Zn, 0,19 mq % Mo, 0,62 mq % Ni, 0,02 mq % As, 10 mq % St, 140 mq % Na, 579 mq % K, 36 mq % Mg və s. mikroelementlər aşkar edilmişdir. Turştəhər əvəliyin dəmləməsindən diş qanaxmalarının kəsilməsində, sidik tutulmalarında, bəd xassəli xərçənglərin müalicəsində, bir sıra Avropa ölkələrində və eləcə də Tibet təbabətində – dizenteriya, babasil, vərəm və s. xəstəliklərin müalicəsində geniş istifadə olunur.

Əvəlik haqqında bilmədiklərimiz

Qumral əvəlik. Bu, çoxillik ot bitkisinin hündürlüyü 50-100 sm-dir. Gövdəsi möhkəm, dikduran, çılpaq, çox da dərin olmayan şırımlardan ibarət olub, qırmızı rənglidir. Kökü şaquli, yoğun, iyvandır. Yarpaqları, möhkəm qalın, uzunsov, lanset-varı, lanset və yaxud uzunsov xətvandır. Çiçəkləri ikievli, çoxlu çiçək dəstəsindən ibarət olub, qısa süpürgəvaridir. Bunun kökünün tərkibində C və K vitamini, 3-14,9 % aşı maddəsi ən çox meyvə verən zaman toplanır, 0,73-4,2 % antraxinon maddələri, kökümsovunun tərkibində qlükoza,

efir yağı, fıtosterin, C vitamini, 4,3-5,5 %-ə qədər aşı maddəsi, antosian. 4,25 %-ə qədər xrizofanol, emodin, fission, piy maddələri, yerüstü hissəsində üzvi turşulardan kofein, xloroqen, kversetin, xrizofanol, fıseion, emodin, emodin qlükozid, gövdəsinin tərkibindən 1,39-5,5 %-ə qədər aşı maddəsi, yarpaqlarının tərkibindən B, B2, C, K, PP, karotin vitaminləri, 6,89-8,44 %-ə qədər aşı maddəsi, 2,6-3 %-ə qədər flavonoid maddələri, zoğlarından sianidin, rutinozid sianidin, antosianları, meyvəsindən C, K, E və karotin vitaminləri,

3,77-5 %-ə qədər aşı maddələri, toxumundan 3,9 %-ə qədər aşı və s. maddələr tapılmışdır. 

 Qumral əvəlikdən hazırlanan preparatlardan xərçəngin, ekstraktı daxil edilmiş mazından sarkoma xəstəliklərində, kökündən hazırlanan preparatlarından çin təbabətində işlədici, büzüşdürücü, yarasağaldıcı, dəri xəstəliklərində, dişlərin dibinin möhkəmləndirilməsində, vərəm, şiş, ilan sancmalarında, alkoqolizm əleyhinə; kök və yarpaqlardan hazırlanan preparatlardan tərgətirigi, hərarətsalıcı; toxum və kökündən isə pellaqre xəstəliklərinin müalicəsində istifadə edilir. Yerüstü hissəsindən, cavan, zoğ və yarpaqlarından müxtəlif növ vitaminli salatlar, xörək növləri hazırlanır. Bundan həm adi halda, həm də bişirilmiş formada, həm də qurudulmuş şəkildə istifadə edilir.

Əvəlik haqqında bilmədiklərimiz

Yarpaq və cavan zoğları vitaminlərlə zəngindir. Onun şirəsi iştah açır, orqanizmi möhkəmləndirir. Dənini ev quşları həvəslə yeyir. Qiymətli boyaq və aşı bitkisi sayılır. Əvəliyi sup, şorba, ət, balıq və s. xörəklərin tərkibinə daxil edirlər. Onun yaşıl hissəsini adi halda da yeyirlər. Lakin xəstələr əvəlikdən həkimin məsləhəti ilə istifadə etməlidirlər.

Səslərin sayı: 7
28
40416
loading...
Şərhlər
Offline
. : . Sonta_Xatun . : .
Xeyirli oldugunu bilirdiç,tez tez bisirirem en cox qish aylarinda edirem,bol istiotla rla gedir
5 aprel 2016 12:33
imza: 2 ildən çox olan bir fasilədən sonra,mən yenə aranızdayam əziz Qadın.netlilər)))
Offline
Qəribə
Təşəkkürlər Xəyalə xanım faydalı məlumat üçün.....
24 iyun 2015 21:47
imza: Не забывайте благодарить Бога, Он же не забывает будить вас каждое утро.

Iдеальных людей не бывает, цените тех,
кто смог полюбить ваши недостатки.
Offline
Azadə Həbibzadə
Eveliyinde novleri varmis/Tesekkur faydali melumata gore
16 aprel 2015 20:30
Offline
Pərvanə
Allahın bizəverdiyi çox gözəl nemətlərdən biridir əvəlik.Arada istifadə edirəm.
31 yanvar 2015 01:31
imza:
Arzu et, istə; amma o arzu ölçülü olsun. Bir saman çöpü bir dağı qaldırmaz.
Offline
Deniz N-va
Evelik nedir hec esitmemisem adini pardon
7 avqust 2014 16:05
Offline
Minira Aslanzade
Ətraflı məlumat üçün tsk
22 mart 2014 14:30
Offline
Zehra.
Məndə tez - tez istifadə edirəm,Ümumiyyətlə yaşıl yarpaqlı tərəvəzlərdən istifadə çox xeyirlidir
7 yanvar 2014 21:20
Offline
Nigar
men yawil eveliyi 1 ci defedir gorurem amma qurudulmuwun gormuwem cox sagolun maraqli melumatlara gore
7 yanvar 2014 20:08
imza: Allahın cümləmizə yar olsun amin
Offline
Gulya
Maraqli xeberdi tewekkurler
7 yanvar 2014 14:57
Offline
Aysun Memmedova
Hmm cox sevirem evelik dadli olur maraqli melumat idi tesekkur Xeyale xanim bilmirdim Allah razi olsun give_ros
7 yanvar 2014 14:41
Offline
AFET
EVELIYI DOVGAYA QATIRAM OLANDA GOZEL OLUR TESEKKUR MELUMAT UCUN hi
7 yanvar 2014 13:53
Offline
PrEnSseSs
EVELIYI COX SEVIREM TEWEKKURLER LAZIMLI XEBER UCUN good
7 yanvar 2014 13:26
Offline
Qəribə
Cox dadli ve deyerli bitkidir,cox sagolun,tesekkur edirem. give_ros
7 yanvar 2014 12:53
imza: Не забывайте благодарить Бога, Он же не забывает будить вас каждое утро.

Iдеальных людей не бывает, цените тех,
кто смог полюбить ваши недостатки.
Offline
Xəyalə Murad
Fatma xanım,
Sonay Quluzade,
Dəyməz)). Bir də mən tapa bilsəydim burda quru əvəliyi. Onu ərişdə və alça qurusu ilə bişirəndə həqiqətən qızdırmanı salır öskürəyi kəsir. Qış vaxtı qızıla bərabərdir.


Şərhləriniz üçün çox sağolun xanımlar. Hər kəs yararlansın mütləq. Çox faydalıdır.
7 yanvar 2014 12:23
imza: Bu daş əvvəldən belə DAŞ deyildi...Yumşaq torpaq idi...Yağış amansızca yağıb onu palçığa döndərdi...Külək deyinə-deyinə əsdi, üst-başını qurutdu...Günəş də quru olduğunu görüb onu yandırmağa cəhd etdi və yandırdı...Bu prosses illərlə təkrarlandı, təkrarlandı...O yumşaq torpaq bu üçlüyün zülümlərindən qurtulmaq üçün çarəsiz qalıb DAŞLAŞMAĞA qərar verdi. Və DAŞA döndü. İndi ona nə yağış, nə külək, nə də günəş təsir edə bilir...
PS. Gəlin bir-birimizi DAŞLAŞDIRMAYAQ!
Offline
Aysel İ.
Sağ ol Xəyalə bu qədər işin arasıda hələ bu xəbərlərə də vaxt tapırsan. Bu bitkilər haqqında məlumat veririsən. Təşəkkür. Mən yaşılından da qurusundan da istifadə edirəm.
7 yanvar 2014 11:33
imza: Yalnız acizlər boyun əyib unudurlar, güclülər isə o yana-bu yana qaçır, qadir taleyi qeyri-bərabər döyüşə çağırırlar.
Offline
nigar
Etrafli melumat ucun tesekkurlerrrr
7 yanvar 2014 10:44
Offline
aska
Əvəlik şorbası keçdi lap könlümdən-Təşəkkürlər- give_ros
7 yanvar 2014 10:05
Offline
Farida_Asadova
Mənim nənəm həmişə quru Əvəlik aşı bışırərdi.
qızdırmanın soyuq dəyməni ən birinci dərmanıdı,

Fatma xanım bunu bilmirdim. sizdən öyrənmış oldum.
Xəyal xanım xəbər üçün təşəkkür...
7 yanvar 2014 09:22
Offline
Sonay Quluzade
Yaşılından heç istifadə etməmişəm, amma quru əvəlikdən həftədə bir dəfə səhərlər əvəlikli-isti adlanan yemək bişirirəm, xüsusilə də, uşaqlarda öskürək olarsa, iki gün ardıcıl bişirirəm, olurlar anadangəlmə. Çox sağ ol, Xəyalə, çox da məlumatım yox idi.
7 yanvar 2014 09:00
Offline
Narin...
Super olur əvəlik çox sevirəm uşaq vaxtı həyətimizdə bitirdi turş əvəlik elə yeyirdikki heyif o günlərdən recourse İndi anam quru əvəlik alır ondan istifadə edirik dance1 Təşəkkürlər Xəyalə xanım faydalı məlumat üçün give_ros
7 yanvar 2014 00:06
imza: В детстве - спать, было наказанием, а теперь - МЕЧТА!
Adıniız:*
E-Mail:
ıifrə: *
Son yazılar
Son şərhlər
Maraqlıdır