Giriş
Bağla

Gürcüstan-Tbilisi (5)

MÜXTƏLİF / Səyahət

Gürcüstan-Tbilisi (5)

 

Tbilisi Gürcüstanın paytaxtı, mədəniyyət mərkəzi, həm yerli, həm də Qərb mətbəxinin ləziz təamları ilə dillərdə məşhurdur.

Gəzinti və səyahətlər zamanı istər yerli, istərsə də xarici turistlərin iştəha ilə yedikləri “haçapuri”, eləcə də “düşbərə” (xinqali) gürcü mətbəxinə böyük maraq yaradır, təbii şirələr və “Barjomi”,  “Nabeqlavi” mineral suları onların ürəyincə olur. Dünyaca məşhur olan bu suları içib ürəyin, için rahat olunca bu qədim tarixi və mədəniyyət ocağı olan Tbilisini elə gəzdikcə gəzmək istəyirsən. 

Bu hissədə sizə gürcü mətbəxindən yazmaq niyyətindəyəm. Hər bir xalqın özünə məxsus mədəniyyəti və süfrə təamları var. Gürcü mətbəxinin də ən məhşurları ilə sizi bu xəbərim vasitəsi ilə tanış edəcəyəm.

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)

 

Gürcü mətbəxi iki hissəyə bölünür - Qərb və Şərq. Qərbi Gürcüstan şərqə nisbətən kiçik əraziyə malikdir, lakin olduqca zəngin  təbiətə və tarixi abidələrə sahibdir. Şərq hissəsinə mərkəzi də daxil edilər. Şərqi Gürcüstan mətbəxi qərbi Gürcüstan mətbəxindən fərqlənir. Qərbi Gürcüstan mətbəxinin inkişafına Türk mətbəxi təsir göstərsə də, şərqi Gürcüstan mətbəxinə İran mətbəxi öz rolunu tutur.

Gürcü mətbəxi məhz bu  fərqliliyini 21-ci əsrdə də qoruyub saxladı. 

Bunu ət və çörəkdən müxtəlif cür istifadə etmələri ilə sübut etmək olar. Məsələn:  Gürcüstanın şərq hissəsində çörək buğda unundan bişirilir. Qərb hissədə isə çörək qarğıdalı unundan bişirilir. Şərq hissədə ət olaraq mal əti və qoyun ətindən istifadə olunduğu halda, qərb hissəsində əsasən toyuq əti, hindi əti yeyilir. Qaz və ördək ətini isə Gürcüstanın heç bir regionunda istifadə etmirlər.

Gürcü mətbəxi acılı və istiotlu olması ilə də seçilir. İndi isə gürcü mətbəxinin bəzi nümunələri ilə tanış olun.

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)

 

Tbilisiyə gələn istənilən turist bir ədəd olsun "Xaçapuri" yemədən getməz.  Pendir çeşitləri ilə zəngin olan gürcü mətbəxi,

ən dadlı pendirli qida kimi xaçapurini göstərirlər.Onu müxtəlif formalarda bişirirlər.

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)

 

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)

 

Ən geniş yayılmış forması dörd künc, və dairəvidir. 

 

Gürcü xəngəli (Xinqali):

İstənilən azərbaycanlı gürcü mətbəxi deyərkən ilk olaraq gürcü xəngəlini xatırlayır.

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)


Onu həm suda qaynadaraq bişirirlər, həm də yağda qızardaraq. 

 

Pxali.

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)

 

Bu salatdır. Hansı ki, ispanaqdan (çuğundurla sevənlər ispanağı çuğundurla əvəz edilər) hazırlanır.

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)

 

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)

 

Tərkibinə daxildir:

Kələmin bütün növləri,qoz,ispanaq (ancaq yarpaq sahəsi), şüyüd, cəfəri,sarmısaq,üzüm sirkəsi,göy soğan,istiot,duz.

 

Mçadi:

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)

 

Tarixən gürcü (qərb) xanımları qarğıdalı unu ilə suyu qarışdıraraq xəmir yoğuraraq bişirərdilər. Hansı ki, ikinci çörək adlanırdı.

İldən ilə mçadi də dəyişikliklərə uğrayaraq hazırkı formasını tapıb. Onu qeyd edim ki, mçadinin tərkibinə əlavə olaraq yağ, sud, və ya kəsmik qatırlar. Kim istəsə hətta xəmirin ortasına hər hansı bir pendir növündən əlavə edib yağda qızardır. Əlbəttə ki, xarici görünüşünü də hər kəs öz zövqünə görə hazırlayır. 


Lobio (Lobya):

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)

 

Bu hər kəsin bildiyi lobyadan hazırlanır. İki çür növü var.Biri qatı halda, digəri sulu xörək halında hazırlanır.

Qatı olan lobionun hazırlanmasına soğan, əvvəlcədən bişirilmiş, suyu süzülmüş lobya, pamidor, göyərti(çəfəri, şüyüt) daxildir. Hamısı bir qabda qovrulur üzərinə göyərti səpilərək süfrəyə verilir. 

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)


Duru halda olan lobio isə hər birimizin bildiyi lobya sousudur. Yağda soğan qovruraraq üzərinə lobya və bir qədər su əlavə edərək tam bişməsini gözləyirlər. Nəticədə lobio hazır olur. 

 

Çürçxela:

Müharibə illərində əsgərlərin qidasını təşkil edən bu şirniyyat növü eyni zamanda enerji və immun mənbəyi hesab olunur. 

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)

 

Nazuki Kada:

Bu şirniyyat növüdür. Hansı ki, istənilən gürcü süfrəsində görmək mümkündür. Bizim hər birimizin tanıdığı kətə Nazuki kadadır.

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)

 

Pelamuşi:

Bu daha çox pudinqi xatırladır. Lakin Gürcu toylarında daha çox rast gəlinir. Adətən qonaqlıq süfrəsi üçün hazırlananda qırmızı üzüm şirəsi əlavə edilir (qırmızı rəng üçün.) Ağ üzüm şirəsini isə yalnız və yalnız toy masası üçün hazırlayarkən əlavə edilir. Pelamuşinin bəyaz olması gəlinin məsumluğunun simvolu hesab edilir. 

 Bir çox yeməklər isə bizim mətbəxlə bənzərlik təşkil edir. Məsələn Şaşlık (Kabab), Dolma (kələm dolması), Xarço (Piti) və.s. Hər şeydən əlavə onu da qeyd edim ki, istənilən gürcünün bayram süfrəsini qızardılmış toyuqsuz təsəvvür etmək mümkün deyildir.

 

Gürcüstan-Tbilisi (5)


Gürcü mətbəxi o qədər zəngindir ki, bacardıqca seçərək sizə təqdim etdim.


Ardı var...



Şərhlər (89)

santa santa 27 July 2014 00:29 Cavab yaz

Salam xeyale..menim yoldasim gurcu xengelini cooox sevir...men onun hazirlayiram.beyenir amma onlarin kimi alinmir bilirem...qelbimi qirmamaq ucun beyendim deyir bilirem...bunu reseptini oyrene bilsem deqiq...
nilu nilu 26 December 2013 10:59 Cavab yaz

GURCU XENGELI nyam
apppa apppa 30 October 2013 11:34 Cavab yaz

Bizde kecen yay getmisdik Gutrcustana usaqlar 15 gun demek olar ki,ac qaldilar.ama ozumuz metbexleri acili oldugu ucun cox beyendik.tesekkurler Xeyale Murad
aska-86 aska-86 30 October 2013 11:16 Cavab yaz

MEN GURCUSTANLI OLDUGUM UCUN BUNLARI BILIREM YENEDE TSK. give_ros
www.guler1994 www.guler1994 13 September 2013 11:48 Cavab yaz

Gozel metbexti var eminemki dadlidir
ST_EWQIM ST_EWQIM 28 April 2013 23:55 Cavab yaz

hamisi dadli gorunur.təşəkkür
sema,2006.cuce sema,2006.cuce 23 April 2013 17:08 Cavab yaz

xarco,xinqali,xacapuri yemisem esl gurcustanlinin bisirdiyi dadi damagimdan getmeyib nyam
isik-2008 isik-2008 4 February 2013 09:45 Cavab yaz

Hamisi gozeldir.Curxcela deyilen sirniyyata Naxcivanda sucuq deyirler men bunu coox xoslatiram
nar çiçeyi nar çiçeyi 2 February 2013 16:56 Cavab yaz

BEH BEH...HAMİSİ GOZELDİ...AMMA GURCU XENGELİ SUPERDİ... nyam
www.qadin.ASFN www.qadin.ASFN 26 January 2013 23:40 Cavab yaz

BES NIYE AC ADAMLARI NEZERE ALMIRSIZ HMMMM? BAX INDI MEN ACAM BIWIRIN DEYIN GEL YEDA BEEEEE biggrin
Elya80 Elya80 26 January 2013 22:09 Cavab yaz

MƏNƏ LƏZZƏT ELİYƏN GÜRCÜ XƏNGƏLİDİ.... nyam
Milana.M Milana.M 26 January 2013 17:22 Cavab yaz

restorana getmishem bakida bir gurcu yemeyi yedim adi Cakapuri idi etli ici cox goyertili bir sulu yemek amma cox dadli idi Milana sen bilirsenmi bunu bishirmeyi?

yeməyin adını səhv dedin Gülarə XARÇO adlanır o yemək bəli reseptini artıq paylaşmışam təkrarən yenə paylaşaram götürərsən. Çürçxelanı müxtəlif cür hazır edirlər lakin Şokolad qəti istifadə etmirlər.


Evdə ahzırlanan "Xarço"nun resepti

Lzımdır:
Mal əti,(yağlı olmalıdı və ya sumuklu ət)-500 qramliq.
baş sogan-3-4 ədəd
düyü-yarım st.
tamat-bir xörək qaşığı
dəfnə yarpağı-2 ədəd
istiot 4-5 cimdiklik
göyərti -zövqə görə
düz-kim nə qədər sevir
acika-3 xörək qaşığı
sarmısq-3 diş.
Günəbaxan yağı-2 xörək qaşığı

ət doğranılır qazanda 8-10 stəkanlıq su içində qaynadılır. Ət tam bişməyə az qalmış soğan xırda doğranılıb suya əlavə edilir. duyu təmizlənib xörəyə əlavə edilir.sonra göyərtinin yarısını dorayıb , acikanı da onunla birlikdə xörəyə qatırıq. düz və istiot vurulur.Günəbaxan yağını qızdırılmış tavaya əlavə edib tomatı da o yağda bişirib yeməyə qatılır. sarmısaq xırda doğranılır. Sonda yeməyə əlavə edilir.dəfnə yarpağı və geri qalan göyərtini də əlavə edib 5 dəqiqəı ərzində qapağı bağlı şəkildə qaynamalıdır.Yemək hazırdır xanımlar tərcümə etdim sizin üçün
Meryem Meryem 26 January 2013 14:38 Cavab yaz

yeməklər dadlı görsənir.
Endless Love Endless Love 26 January 2013 13:24 Cavab yaz

men tesadufen bir Gurcu restoranina getmishem bakida bir gurcu yemeyi yedim adi Cakapuri idi etli ici cox goyertili bir sulu yemek amma cox dadli idi Milana sen bilirsenmi bunu bishirmeyi?Çürçxela bakida da satirlar amma yeqin gurcustandakinin dadini vermez. bunun terkibi shokoladdor ele deyilmi?
mako mako 25 January 2013 18:56 Cavab yaz

Gurcustanin ele xacapurisi ve xingali neye desen deyer
Leman(wirniyyatci) Leman(wirniyyatci) 25 January 2013 18:30 Cavab yaz

Kökələcən də Ləman. MaşAllah o qədər bişirib yesəm mən də...

axi artiq cox yemirem axi men
cray
Milana.M Milana.M 25 January 2013 18:23 Cavab yaz

mən gürcüstana gəlmək istəyirəm,Mİlana təşkil edə bilərsən,>

Gəl əlbəttə nə lazımdı edərəm təki gələn siz olun
Nazli Agayeva Nazli Agayeva 25 January 2013 17:43 Cavab yaz

nə gözəl bu dəfə yeməklərə keçdik. Xaçapürini və xingalı cox sevirəm və tez tez hazırlayıram.təşəkkürlər.
gunka 188 gunka 188 25 January 2013 16:46 Cavab yaz

çürçxelanı men sucuq adı altında bilirəm bu şirniyyat çoooox dadlıdı.çoooox seviremmmm.BUnu serhedi keçendeee çoooxlu alırıq.....indide istedimmm.
Əvvəlki səhifə Növbəti səhifə

Add comment

  • reload, if the code cannot be seen


Qadin.Net

Яндекс.Метрика