Bakıda hava 23°
USD 1.7009 AZN
EUR 2.0003 AZN

Novruz haqqında bunları bilirdiniz?

Novruz Azərbaycanın ən qədim bayramlarındandır. Novruz bayramında fərqli adət-ənənələr var ki, biz bu adətləri yaşadırıq, amma mənalarını dərindən bilmirik.

 

Novruz haqqında bunları bilirdiniz?

- İlqar müəllim, Novruz bayramına kimi 4 çərşənbə qeyd edilir. Amma bəzi regionlarda Yel və Torpaq çərşənbəsini fərqli qeyd edirlər. Bəziləri Yel çərşənbəsini 3, bəzi yerlərdə 4-cü çərşənbə kimi qeyd edirlər. Əsl çərşənbə sıralaması necə olmalıdır?  Novruz bayramı Azərbaycanın regionlarında xüsusi təmtəraqla keçirilir.

— Nəsrəddin Tusinin "Əxlaqi-Nasir" əsərində çərşənbələrin ardıcıllığı belə qeyd edilib: Su — dağlarda qarın əriməsi, çaylarda suyun çoxalması bolluğun artması. Od — tarixən bizim atəşə münasibətimizdən xəbər verir. Dünyanın yaranmasının 4 ünsüründən biridir. Azərbaycan "odlar yurdu" kimi də tanınır. Üçüncü Yel çərşənbəsi gəlir. Bu çərşənbədə artıq hava dəyişir. Hava artıq istiləşir və təbiətdə canlanma başlayır. 4-cü çərşənbə sonuncu və əsas çərşənbədir. Torpağın oyanması və yaz çiçəklərinin torpaqdan baş qaldırmasının şahidi oluruq.

- Qeyd edirlər ki, bu bayram islam dini ilə bağlıdır. Doğrudur?

— Əsla elə deyil. İslam dini 7-ci əsrdə yaranıb. Amma Novruz bayramı İslam dinindən çox-çox əvvəllər qeyd edilməyə başlanıb. Bunu tam əminliklə deyirəm. Novruzun İslam dini ilə heç bir əlaqəsi yoxdur.

- Bayram zamanı yumurtaların boyanması nə anlam kəsb edir?

- Bölgələrdə əvvəllər bir gecədə 300-400 yumurta boyayırdılar və uşaqlara paylanırdı. Həm uşaqları sevindirmək üçündür, həm də ruzi-bərəkət rəmzidir. Yumurta döyüşdürmək isə xeyirin şər üzərində qələbəsi deməkdir.

- Hansı ölkələr bu bayramı qeyd edir?

— Tatarıstan, Özbəkistan, Qazaxıstan, İran, Türkiyə. Ən yüksək səviyyədə İran və Azərbaycan bu bayramı qeyd edir.

- Azərbaycanın da bölgələrində fərqli şəkildə keçirilir Novruz bayramı. Nə kimi fərqlər var?

— Fərqlər çoxdur. Məsələn cənub bölgəsində Novruz bayramında süfrədə mütləq balıq olmalıdır. Elə ev tapmazsan ki, orada balıq ləvəngisi süfrəyə qoyulmasın. Quba-Qusarda da özlərinə xas milli təamları süfrədə olur. Bir sözlə, bu bayramda milli yeməklər süfrəni bəzəyirlər.

 Şəkərbura-paxlavaların naxışlarının hansısa rəmzi mənası var?

— Bu da fərqlidir. Regionlarda öz mentalitetlərinə uyğun olaraq şəkərburaya naxış vururlar, necə ki xalçaların naxışları fərqlidir, eləcə də şəkərbura, paxlavaya vurulan naxışlar da belə fərqli olur. Bu şirniyyatlar da bolluq rəmzidir.

- İlqar müəllim, Novruz sözü hardan gəlir?

— Fars mənşəlli sözdür. Nov — yeni, ruz — gün deməkdir. Yəni yeni gün, yeni il, ruzi bərəkət deməkdir.

- Novruz bayramında fallara baxılır, xüsusi inanclara inanılır. Bu nə dərəcədə doğrudur?

— Bunlar mifoloji inanclardır. Əslində insanların inamlarına görə belə edirlər. Bu da əsrlərdən gələn bir ideyadır. Bayramın özü niyyət bayramıdır. Ona görə belə ənənələr var. Bir sözlə gözəl adət-ənənələri olan bu bayramda hər mərasim gözəlliklərlə boldur. İllərdən süzülüb gələn bu bayramımızı qoruyub gələcək nəsillərə ötürək.

 

 

 

 

Səslərin sayı: 0
0
261
Loading...
Şərhlər
Məlumat "Qonaq" kimi daxil olan ziyarətçilər saytda şərhlərin bildirə bilməzlər.Zəhmət olmasa qeydiyyatdan keçin və ya öz hesabınızla sayta daxil olun!
Son yazılar
Son şərhlər
Maraqlıdır
Hansı fəsili daha çox sevirsiniz?
Yaz
Yay
Payız
Qış