Bakıda hava 27°
USD 1.7007 AZN
EUR 2.0309 AZN
11:10Xəyalə Murad Gülçin xanım, sizi görmək xoşdur 09:27GÜLÇİN Hər vaxtınız xeyir olsun Xəyalə xanım 09:22Xəyalə Murad Sabahınız xeyir olsun, Əziz Qadin.Netlilər!
37686

İqnor edilmək - etinasızlıq

İqnor edilmək - etinasızlıq

 

Uşaqların dünya ilə əlaqəli məlumatları və münasibətlərlə bağlı təcrübəsi onlara “ikinci əl” (second hand) olaraq gəlir. Bu ipuclarına cavab verən qayğıkeş ana ilə, uşaq özünün dəyərli və diqqətə layiq olduğuna inanmağa başlayır. Bütün bunlar uşaq üçün sağlam bir özsayğı verən toxumlardır. Qayğıkeş ana, uşağa “olduğun kimi yaxşısan” mesajını verərək, ona dünyanı kəşf etməyi üçün cəsarət və güvən qazandırır. Ancaq, onu iqnor edən, ona etinasız yanaşan bir ananın yanında uşaq özünü bu dünyada ən gərəksiz varlıq olaraq görür, heç səbəbini də bilmədən..

Bu mövzuda aparılmış ən effektiv eksperiment 1975ci ildə Edward Tronick və əməkdaşları tərəfindən “Donuq üz” (Still face) adlandırılmışdır. Bu təcrübə sayəsində iqnor edilmişliyin uşaqlar üzərindəki təsirini əyani olaraq görə bilirik.

İqnor edilmək - etinasızlıq

Video çəkilişi zamanı, ana öz körpəsi ilə aktiv şəkildə verbal və qeyri-verbal ünsiyyət içindədir. Bu ərəfədə uşaq da anaya qarşılıq verir, daha da enerjili və həvəsli olur. Maraqlı səslər çıxararaq özünü daha çox sevdirməyə başlayır. Bir müddət sonra anadan bütün bu ünsiyyəti kəsməyi və emosiyasız, donuq bir üz ifadəsi almağı istənilir. Körpə öz aktivliyinə davam edir, lakin, bir müddət sonra anasının ifadəsiz üzündən narahat olmağa başlayır. Hər zaman işə yarayan cəhdləri (gülüşü, sevimliliyi, çıxardığı əyləncəli səslər) boşa çıxmışdır. İqnor edilmişliyin verdiyi ağrı, qorxu və gərginliklə çırpınmağa başlamışdır.

Bu təcrübədən yola çıxaraq, valideyn-övlad arasında yaşananları illər üzərindən seyr etsək, uşaqların psixoloji və intellektual inkişafında nə dərəcədə əngəlləyici bir faktor olduğunu görmək çətin olmayacaqdır.

“Onlar” sussun deyə övlad sahibi olmağa çalışmağınız vəya olmağınız, uşağınıza etdiyiniz ilk haqsızlıqdır. Uşağa arzulanan olduğunu hiss etdirmək, özsayqısının inkişafına dəstək olmaq, dünyanı kəşf etməsində cəsarət verici olmaq (ilk öncə sizlərin bunlara hazır olmağınız gərəklidir) onun ilk illərində əvəzolunmaz sağlamlıq qazanmağına kömək edəcəkdir. Orada (uşağın dünyasında) ata və ana, diqqət və dəyər bütün deyilsə, uşağın inkişafı da yarımçıq olacaqdır.

Şəbnəm Sadıqova

Səslərin sayı: 0
0
392
Loading...
Şərhlər
Məlumat "Qonaq" kimi daxil olan ziyarətçilər saytda şərhlərin bildirə bilməzlər.Zəhmət olmasa qeydiyyatdan keçin və ya öz hesabınızla sayta daxil olun!
Son yazılar
Son şərhlər
Maraqlıdır