Bakıda hava 11°
USD 1.7002 AZN
EUR 2.0005 AZN
14:44Xəyalə Murad Hər vaxtınız xeyir olsun, Əziz Qadin.Netlilər! 23 oktyabr 08:27Xəyalə Murad Yeni iş və dərs həftəsində hər birinizi salamlayıram! 23 oktyabr 00:55Yağmur....) Salam Qadin.net geceniz xeyir 22 oktyabr 11:11Xəyalə Murad Hər vaxtınız xeyir olsun! Gününüz xoş keçsin! 22 oktyabr 10:56GÜLÇİN Hər kəsə xoş istirahət arzulayıram...
37795

Məktəb nizam-intizamına fərqli və müsbət bir yanaşma.

Məktəb nizam-intizamına fərqli və müsbət bir yanaşma.

Müəllimlər, valideynlər və şagirdlər hər yeni təhsil ilinə yeni gözləmələr və yeni qorxularla başlayır. Xüsusilə də bir şagirdin davranış problemləriylə dolu bir keçmişi varsa. Davranış olaraq məcburedici olan şagirdlər və onların valideynləri, müəllimlər üçün ən böyük stress qaynaqlarından biri olaraq təyin olunar və şagird davranış problemləri, müəllimlərin peşəsini vaxtından əvvəl buraxmalarının bir nömrəli faktoru olaraq görülər. Amerika və Kanadadakı məktəblərdə verilən cəzaların, məktəbdən uzaqlaşdırmaların və fiziki cəzalandırmaların nisbəti astronomik səviyyələrə çatmış vəziyyətdədir.

Davranış problemləri olan uşaqları anlamaq və onlara kömək etmək çətindir və ənənəvi məktəb nizam-intizam tətbiqləri ümumiyyətlə işə yaramazlar. Təsirli müdaxilə, yeni dünyagörüşləri və yeni proqramlar tələb edir. İşdə daha əvvəl təhsildə “Ya uşaqlara nizam-intizam verməklə bağlı bildiyimiz hər şey səhvdirsə?" adlı yazısıyla yer verdiyimiz Dr. Ross W. Greenenin sizə köməkçi ola biləcək bəzi əhəmiyyətli məsləhətlər.

Günahlandırmağı buraxın

Hər nə qədər bu bir azad hala çevrilmiş olsa da, yenə də valideynlərin və pedaqoqların bir uşağın məktəbdəki məcburedici davranışlarından ötəri bir-birlərini günahlandırması çox tez-tez görünən bir vəziyyətdir (və əlbəttə hər iki yetkin qrupu da sıxlıqla uşağı günahlandırırlar). Məktəbdəki pedaqoqlar, bu çətinliklərin səbəbi olaraq ideal olmayan ailə şərtlərini işarə edər əksəriyyətlə. Ancaq uşaqların problemli davranışlarda olduqda məktəbdə valideynlərin olmadığını xatırlamaq əhəmiyyətlidir. Ayrıca yaxşı davranışlar sərgiləyən uşaqların bir çoxunun da ideal olmayan ailədən gəldiyini söyləməkdə də fayda var. Valideynləri günahlandırmaq, məktəbdəki pedaqoqların müsbət mənada təsir edə biləcəyi faktorlara qarşı "kor" olmalarına səbəb olur. Ayrıca təhsil ilində məktəbdə keçirilən gündə altı saat, həftədə beş gün və ildə doqquz ay içində, evdəki mənfi şərtlərdən müstəqil olaraq edilə biləcək bir çox yaxşı şey olduğu həqiqətini gözdən qaçırmalarına səbəb olur. Ayrıca valideynləri günahlandırmaq, ümumiyyətlə "problem" olaraq görüldükləri həqiqətin olduqca fərqində olan bu insanlarla əməkdaşlıq etməyi da çətinləşdirər. Günahlandırma qarşı tərəfdə də eyni şəkildə olaraq görülər. Tərbiyəçilər, məcburedici davranışları olan şagirdlərin sinifin diqqətini dağıtmalarıyla baş etmənin nə qədər çətin olduğunu valideynlərin ümumiyyətlə təqdir etmədiklərini hiss edərlər.

Əskik  motivasiya yerinə əskik bacarıqlara diqqət yetirin.

Keçdiyimiz 40-50 il içində davranış olaraq məcburedici uşaq üzərinə edilən bütün araşdırmalardan əldə edilən bəlkə də ən maraqlı məlumat, məcburedici davranışa səbəb olan ən əhəmiyyətli faktorun əskik motivasiya deyil, əslində əskik  bacarıqlar olmasıdır. Bu bəlkə də bu uşaqlarla əlaqədar "maraq istəyən", "motivasiyası aşağı" və "sərhədləri test edən" kimi təyin etmələrin nə səbəbə doğru olmadığını da açıqlayır. Ayrıca bütün o sticker hesabatlarının, fasilələrin, otağa göndərilməyə, cəzaların, uzaqlaşdırılmaların bir də köməkçi olmamasının səbəbini ortaya qoyur. Bir uşaqda olmayan bacarıqları - elastiklik, uyğunlaşma, xəyal qırıqlığı dözümlülüyü və problem həll etmə kimi bacarıqları - təyin etmək çox daha məhsuldar bir hərəkətdir. Bu, bir uşağın məktəbdəki akademik və davranış gözləmələri qarşılamasını çətinləşdirən gerçək faktorları daha doğru anlamamızı təmin edəcəkdir. Bir başqa deyişlə davranış problemləri, inkişaf gecikmənin bir formasıdır və həqiqətən məktəblərdə görülən digər inkişaf gecikmələrə (oxuma, yazma, dil, riyaziyyat mövzusunda) olduqca bənzərlər. Ayrıca əksik bacarıqları təyin etmək, yetkinlərin davranış problemləri üzündən şagirdləri günalandırması da maneə törədəcək qətiliklə. Əgər bir uşaq "yaxşı" ola bilsəydi, "yaxşı" olardı.

 Məktəb nizam-intizamına fərqli və müsbət bir yanaşma.

Davranışlar yerinə problemlərə diqqət yetirin.

Bir şagird müşahidələri qarşılama mövzusunda çətinlik yaşayırsa, yetkinlər üçün əvvəlcə bir şagirdin göstərdiyi davranışlara - vurma, dişləmə, qışqırıqmaq, söymək, davakar olma vs. – diqqət yetirmək çox vacibdir. Amma bu davranışlara (mən bunlara ümumiyyətlə həll edilməmiş problemlər deyirəm) səbəb olan problemlərə yönəltmək ümumiyyətlə çox daha məhsuldar bir nəticə verir. Bu problemlər nələr ola bilər? Məsələn, müəyyən bir sinif yoldaşıyla tənəffüsdə dolanma mövzusunda çətinlik yaşamaq, nahar üçün vaxt gözləmə çətinliyi yaşamaq, müəyyən bir akademik işdə çətinlik yaşamaq. Diqqətdəki dəyişmə, yetkinin rolunu davranış dəyişdirici problem həll ediciyə çevirməyi təmin edər.

Sinif müəllimlərinin, rəhbərlik məsləhətçiləri və məktəb rəhbərlərinin bir təhsil ili ərzində bir şagirdin yalnız davranışlarına diqqət yetirməsi heç də az rast gəlinən bir vəziyyət deyil. Bu müəllimlər, valideynlər və şagirdlər üçün narahat edicidir və zamanla uşaqların ümidsiz, yadlaşma və məhrum buraxılmış hiss etmələrinə səbəb olur. Əsas olan, əskik bacarıqları və həll edilməmiş problemləri müəyyən etməkdir.

Problemləri tək tərəfli olaraq həll etmək yerinə əməkdaşlıq içində həll edin.

Yetkinlər problem həll edici rejiminə keçəndə belə bir şagirdə təlqin edə biləcəkləri tək tərəfli həllər inkişaf etdirərlər. Bu həllər də ümumiyyətlə həlldən faydalanması hədəflənən əsas şəxsin, yəni şagirdin heç məlumatına, ya da marağına dayanmaz. Yetkinlərin bir şagirdin məcburedici davranışlarını mükəmməl bir şəkildə qavrayacaqlarına və təklif edəcək möhtəşəm həlləri olduğuna dair heç bir şübhə olmasa da, o şagirdi əməkdaşlıq edən bir ortaq olaraq görmək çox daha yaxşı bir həlldir. Məcburedici davranışlara səbəb olan problemlər haqqında həddindən artıq əhəmiyyətli məlumatlar təmin edə biləcək və bu problemlərin necə həll edilə biləcəyini dair (ümumiyyətlə çaşdırıcı) fikirləri olan əhəmiyyətli bir ortaqdır.

Eyni şey, valideynlər və müəllimlər arasındakı problemləri həll etmədə də istifadə edilə bilər. Ümumiyyətlə müəllimlər və idarəçilər problemləri həll edərlər və həm tələbələr, həm də valideyinlərin qərarlarına əməl etmələrini gözləyirlər. Bir dəfə daha söyləmək lazım olsa, yetkinlər üçün o şagirdin önünü həqiqətən tıxayan şeyin nə olduğu mövzusunda (şagirdin özündən gələn ciddi bir iştirakla) bir fikir birliyinə çatmaları və həllər üçün birlikdə işləri çox daha yaxşıdır. Problemləri bu şəkildə həll etmənin bir çox faydası vardır. Həm valideyinlərin, həm də pedaqoqların eyni uşağa təqdim edəcək özlərinə xas mütəxəssisliklərinin olması və həllər umulduğu qədər işə yaramadığında (bu həllər bir sıra səyi olduğu üçün) günahlandıracaq kimsənin olmaması bunlardan yalnız bəziləridir. Bu vaxt işə yaramayan həllər, məcburedici uşaqlarla baş etmənin cəzalandırıcı və tək tərəfli yollarından ibarət köhnə üsullara dönmə səbəbi olmamalıdır. Əksinə bunlar, problem həll etmə "masasına" geri dönüb əvvəlki həllin missiyasını səbəb yerinə gətirə bilmədiyini anladıqdan sonra daha inkişaf etmiş həllər tapma səbəbi olmalıdır.

Problemləri təcili olaraq həll etmək yerinə proaktiv bir şəkildə həll edin.

Məktəblərdəki müdaxilələrin bir çoxu hadisənin ən "isti" anında təcili olaraq olaraq reallaşar. Ancaq bu, problemləri həll etmə mövzusunda çox pis bir zamanlamadır və səbəb bir çox problemin həllsiz qaldığını şərhimizi təmin edər. Nəysə ki, məktəblər, "Əskik bacarıqları və həll edilməmiş problemləri dəyərləndirmə" üsulunu təkrarlanan olaraq istifadə etdiklərində, məcburedici hadisələr olduqca nəzərdə tutulurlar. "Səhnə", problemləri həll etmə mövzusunda əməkdaşlıq etmək və fəal olmaq üçün nəzərdə tutulub. Bir çox məktəbdə, riskli şagirdlərin problemləri həll etmək üçün lazım olan zamanın onsuz da məşğul olan proqramlardan alınması lazım olduğu kimi bir həqiqətdir. Ancaq pedaqoqlar şagirdləri əməkdaşlıq içində və fəal olaraq problemləri həll etməyə başladıqlarında zamanla əlaqədar problemlər də sona çatar. Çünki bu proqram bir müddət tətbiq olunduqdan sonra zaman içində problemləri əməkdaşlıq edərək və fəal olaraq həll etmənin əslində vaxta qənaət etməyi təmin etdiyi aydın olar.

Səslərin sayı: 2
16
1346
Loading...
loading...
Şərhlər
Offline
Nermin_Guler
Nə baş verir bu xəbərdə, deyəsən 2 cəbhə yaranıb, müəllim sevənlər və sevməyənlər cəbhəsi

laughing
25 may 2016 15:20
Offline
Ceylan Mumoğlu
Nə baş verir bu xəbərdə, deyəsən 2 cəbhə yaranıb, müəllim sevənlər və sevməyənlər cəbhəsi biggrin
25 may 2016 11:53
Offline
Nermin_Guler
Nəisə, sözün düzünü deyəndə tökülüşürlər üstünə.

Azadrenoçka xanım. Sizin sözünüzdə həqiqət var. Bəli hal hazırda savadsız, uşaqla davranış qaydasını bilməyən müəllimlər var. Ancaq "5 barmağın 5-i də bir deyil" Çox gözəl savadlı və mədəni müəllimlərimiz az deyil.
Deyəsən burda qana-qan deyən var

Mən qana qan demək istəmirəm Xəyaə xanım. Mən həqiqəti deyirəm.
25 may 2016 10:00
Offline
Aysel İ.
Bayqdan hər iki xanımın müzakirəsinə fikir verirəm. Hər ikisi də özlüyündə haqlıdır. Bəli hal hazırda sabadsız, uşaqlarla davranış qaydasını bilməyən müəllimlər var. Ancaq bunu bütün müəllimlərə şamil etməyək. Çox gözəl, işini axşı bilən müəllimlərimiz var. Mənim böyük oğlumun müəllimi həm savadlı həm də uşaqlara ana kimi yaxınlaşır.
24 may 2016 20:07
imza: Yalnız acizlər boyun əyib unudurlar, güclülər isə o yana-bu yana qaçır, qadir taleyi qeyri-bərabər döyüşə çağırırlar.
Offline
Azadrenocka
Xəyalə Murad,
Siz o dəqiqə kibriti yandırıb hazır tutmayız!
24 may 2016 19:10
Offline
Xəyalə Murad
Deyəsən burda qana-qan deyən var gamer
24 may 2016 18:54
imza: Bu daş əvvəldən belə DAŞ deyildi...Yumşaq torpaq idi...Yağış amansızca yağıb onu palçığa döndərdi...Külək deyinə-deyinə əsdi, üst-başını qurutdu...Günəş də quru olduğunu görüb onu yandırmağa cəhd etdi və yandırdı...Bu prosses illərlə təkrarlandı, təkrarlandı...O yumşaq torpaq bu üçlüyün zülümlərindən qurtulmaq üçün çarəsiz qalıb DAŞLAŞMAĞA qərar verdi. Və DAŞA döndü. İndi ona nə yağış, nə külək, nə də günəş təsir edə bilir...
PS. Gəlin bir-birimizi DAŞLAŞDIRMAYAQ!
Offline
Azadrenocka
Nəisə, sözün düzünü deyəndə tökülüşürlər üstünə. bully
24 may 2016 18:02
Offline
Nermin_Guler
Birincisi cavabdehdir düzgün yazılış!

Bu mexaniki olan bir səhvdir) Nə böyük səhv tutmusunuz?))
Sonradakı üzümə bozarmayın!

Mən sizə bozarmadım. Deyəsən sizin qarşısınıza hər zaman ya pis müəllim çıxıb ya da siz özünüz çox aqressiv insansınız. İnsan gərək ilk öncə səhvi özündə axtara sonra başqasında.!!!
24 may 2016 16:42
Offline
Aysel İ.
Xanımlar məncə bu cür aqresiv müzakirəyə ehtiyac yoxdur. Bir az mülayim və səbrli olaq!
24 may 2016 16:39
imza: Yalnız acizlər boyun əyib unudurlar, güclülər isə o yana-bu yana qaçır, qadir taleyi qeyri-bərabər döyüşə çağırırlar.
Offline
Azadrenocka
cavandehdir

Birincisi cavabdehdir düzgün yazılış!
Sonradakı üzümə bozarmayın!
24 may 2016 16:21
Offline
Nermin_Guler
Səhviviz var, çoxbilmiş kimi danışmayın!

Vallah sizin şərhləriniz daha çox çoxbilmiş insanın şərhinə bənzəyir.)
Uşaq məktəbə getdisə ona müəllim cavadehdir.

Əlbəttə müəllim məktəbdə olan zaman ona cavandehdir. Ancaq kimsə tərbiyəsiz uşaq böyüdüb müəllim neyləsin.?
Uşaq evdə nə edib nə görüb qalır evində.

Heç də evdə qalmır. uşaq evində nə görürsə məktəbə də daşıyır bütün bunları. ətrafındakı uşaqlarla, müəllimlə rəftarı evind gördüyü tərbiyəni göstərir.
Tənbəl müəllimlər isə etmirlər.

Heç də müəllimlərin hamısı tənbəl deyil. Ancaq heç kim kiminsə tərbiyəsiz uşağını öhdəsinə götürməyib.
24 may 2016 16:01
Offline
Azadrenocka
Nermin_Guler,
Valideynlərdə də çox günah var.

Səhviviz var, çoxbilmiş kimi danışmayın!
Uşaq məktəbə getdisə ona müəllim cavadehdir. Sinifdə idarəedici müəllimdir. Uşaq evdə nə edib nə görüb qalır evində. Məktəbdə müəllim qurmalıdır onu saat kimi. Tənbəl müəllimlər isə etmirlər.
24 may 2016 15:49
Offline
Nermin_Guler
Demirəm müəllimlərin hamısı birdir. Və ya günah müəllimlərdədir. Valideynlərdə də çox günah var. Müəllimlərə verilən qiymət ölkəmizdə çox aşağı səviyyədədir. Biz evimizdə 2-3 uşaqla bacvarmadığımız halda 25-30 uşağıa müəllimlər nəzarət etməldirlər.Hərə bir evdən, hərə bir tərbiyədən gəlir. Biri deyir evimin tək uşağıdır şıltaq böyütmüşəm, xətrinə dəyməyin , biri deyir ərköyündür. Və s. Yəni sözümün canı müəllimlər qədər valideynlər də məsuliyyət daşımalıdırlar.
Eh bu dəqiqə hansı müəllim var e belə dərindən düşünə. Hamısı asan yola qaçırlar. Adların da müəllim qoyublar.


Bi fikri bütün müəllimlərə şamil etmək düzgün deyil.
24 may 2016 15:38
Offline
Ceylan Mumoğlu
Təəssüf ki, orta məktəblərdə problem yerinə davranışlara diqqət ayıraraq çətinlikdən yaxa qurtarmaq üçün qabiliyyəti daxilində gizlənmiş şagirdlərə damğa vuraraq uşağın gələcək həyatını puç edən müəllimlər də var.
24 may 2016 15:31
Offline
Azadrenocka
Eh bu dəqiqə hansı müəllim var e belə dərindən düşünə. Hamısı asan yola qaçırlar. Adların da müəllim qoyublar.
24 may 2016 15:28
Offline
Fatma xanım
Sinif müəllimlərinin, rəhbərlik məsləhətçiləri və məktəb rəhbərlərinin bir təhsil ili ərzində bir şagirdin yalnız davranışlarına diqqət yetirməsi heç də az rast gəlinən bir vəziyyət deyil. Bu müəllimlər, valideynlər və şagirdlər üçün narahat edicidir və zamanla uşaqların ümidsiz, yadlaşma və məhrum buraxılmış hiss etmələrinə səbəb olur. Əsas olan, əskik bacarıqları və həll edilməmiş problemləri müəyyən etməkdir
14 fevral 2016 13:08
Adıniız:*
E-Mail:
ıifrə: *
Son yazılar
Son şərhlər
  • Hamiləlik zamanı nədən uzaq durmaq lazımdır?

    Maarifləndirici xəbərdir. Pendir də gərək təbii olsun. İndi dərmanla edirlər ki, tez hazır olsun. Bu da çox zərərlidir.
  • Evdə keratin baxımı necə olmalıdır?

    Bu asan deyil, bir neçə saat saçın hər telini daramaq lazımdır. Diqqət edilməsi vacib olan ən vacib şey, keratinin kimyəvi deyil, saf keratin olmasıdır.
  • Eşqlə baxan göz görməz!

    Buna görə də sadəcə sənə necə davrandığına baxma, başqalarına qarşı olan davranışına da nəzər sal. Buna baxmadığın üçün problem yaşayırsan, çünki birinə eşqlə baxanda hər nə qədər pis biri olsa da, psixoloji problemi olsa da, şəxsiyyət pozuntusu olsa da gözün görməz.
  • 14:43 - Müəllif: Xəyalə Murad
    Qeyri-adi faktlar (2)

    Qeyri-adi faktlar

    Demək utananda yanaqlarımızın qızarması əslində mədəmizdən qaynaqlanırmış
  • 12:42 - Müəllif: Iceberg
    Raxitlik xəstəliyi (4)

    Raxitlik xəstəliyi

    Allah bütün uşaqları qorusun
  • Gül kolbasalı bulkalar(foto resept)

    Çox dadlı görünür
  • 12:29 - Müəllif: Iceberg
    "Gözəgörünməz" (1)

    "Gözəgörünməz"

    ona ibadətdə qüvvət verdi və o, Bəni İsrail arasında peyğəmbər və hökmdar oldu.
  • 12:27 - Müəllif: Iceberg
    Qeyri-adi faktlar (2)

    Qeyri-adi faktlar

    Biz utananda, mədəmiz qızarır )))))))))
  • 12:22 - Müəllif: Iceberg
    Xəyal qurun(2) (2)

    Xəyal qurun(2)

    - Baxıb qiymətləndirməyi bilənlər üçün dünyada kiçik bir şey yoxdur.
  • Yalan danışan uşağa necə davranmalı?

    Yalan danışmağın bir digər səbəb də böyüklərə qarşı duyduqları qorxularıdır.
Maraqlıdır