Bakıda hava 13°
USD AZN
EUR AZN

Külək və qasırğaların qarşısı necə alınır?

Külək və qasırğaların qarşısı necə alınır?

Külək fərqli temperatur mərkəzləri arasında əmələ gələn hava axınıdır. Atmosferdəki fərqli temperaturlar fərqli hava təzyiqləri əmələ gətirdiyinə görə, hava davamlı olaraq yüksək təzyiqdən alçaq təzyiqə doğru yer dəyişir. Təzyiq mərkəzləri, yəni atmosferdəki temperaturlar arasındakı fərq əgər çox olarsa, hava axını, yəni külək güclü olur, bu da böyük dağıntılara səbəb olan qasırğaları əmələ gətirir.

Maraqlısı odur ki, aralarında çox böyük fərq olan ekvator və qütblər kimi fərqli temperatur və təzyiq qurşaqlarına baxmayaraq, bəzi maneə və “nizamlamalar” sayəsində Yer kürəsi çox güclü küləklərə məruz qalmır. Əgər qütblər və ekvator arasında əmələ gələn nəhəng hava axınları bir azdan sadalayacağımız səbəblərlə yumşaldılmasaydı, Yerin səthi davamlı surətdə güclü qasırğaların baş verdiyi ölü planetə çevrilərdi.Əvvəla, Yerdəki hündürlük fərqləri küləkləri zəiflədir. Böyük hündürlük fərqi olan yerlər isti və soyuq cəbhə sistemləri əmələ gətirir. Dağ ətəklərində rast gəlinən bu sistemlər yeni küləklər əmələ gətirir. Beləliklə, ekvator-qütb arasındakı iki mərkəzli sistem hündürlüklər sayəsində çox mərkəzli sistemə çevrilir və küləklər bölünərək zəifləyirlər. Yer qabığının üstündəki sıra dağlar isə nəhəng hava koridorları kimidir. Koridorlar sayəsində hava küləklərlə Yerə bərabər şəkildə yayılır. 

Külək və qasırğaların qarşısı necə alınır?

Küləklərin zəiflədilməsində Yerin oxunun mailliyinin də böyük rolu var. Əgər Yer kosmosda dik olsaydı, bir başından o biri başına qədər güclü küləklə sovrulan planet olardı. Halbuki planetimizin ekvatoru məlum olduğu kimi hərəkət etmə bucağına görə 23°27´ maillidir. Beləliklə, iki qütb arasındakı bölgələrdə temperatur həmişə eyni olmur, mövsümlərə görə dəyişir. Bu, hava təzyiqinin tarazlanması və küləyin sürətinin də zəifləməsi deməkdir. Ekvatorla hər iki qütb arasındakı temperatur fərqi azaldıqca küləklər mülayim əsir. Temperatur fərqini tarazlamaq üçün planetin ətrafında iki qaz təbəqəsi vardır. Ozon və karbondioksid təbəqələri atmosferin temperaturunu tarazlayır. Ozon təbəqəsi “ehtiyacdan artıq olan” günəş şüalarını udur. Karbondioksid isə əksinə təsir göstərərək qazanılan temperaturu qoruyaraq soyumanın qarşısını alır.

Bütün bu məlumatlar bizə göstərir ki, həyatımız bir-birindən mürəkkəb alt-sistemlərdən ibarət böyük sistem sayəsində davam edir. Bütün yer üzü insanın həyatına imkan yaratmaq üçün yaradılmışdır.

Kazımov İzhar

Səslərin sayı: 5
11
1798
loading...
Şərhlər
Offline
S.S.E.
maraqli bir xəbərdir təşəkkurlər
10 dekabr 2014 10:33
Offline
Hacət-i Vuslat
Bütün bu məlumatlar bizə göstərir ki, həyatımız bir-birindən mürəkkəb alt-sistemlərdən ibarət böyük sistem sayəsində davam edir. Bütün yer üzü insanın həyatına imkan yaratmaq üçün yaradılmışdır.
ateistlərin nəzərinə...
7 dekabr 2014 08:24
imza: Diqqət əziz xanımlar! Sərbəst qrafikli,yatırımsız işə ehtiyacınız varsa mənimlə əlaqə saxlayın.
Offline
Xalidə Həsənzadə
Xeyyussum maraqli xeberlerini gozleyirem
20 sentyabr 2014 10:34
Offline
Xalidə Həsənzadə
Melumata gore təşəkkür..
14 sentyabr 2014 11:23
Offline
Qəribə
Maraqli idi. Cox saq olun Xeyale xanim.
12 sentyabr 2014 00:03
imza: Не забывайте благодарить Бога, Он же не забывает будить вас каждое утро.

Iдеальных людей не бывает, цените тех,
кто смог полюбить ваши недостатки.
Offline
RUM
Kuleyden chox xoshum geliy....
11 sentyabr 2014 21:33
Offline
Şəri Babayeva
Maraqla oxudum təşəkkür give_ros
11 sentyabr 2014 18:29
imza: Qadın təbiəti gərəyi zəifdir; amma ağrıya ən çox o dözər. Qadının müqavimətini qıran tək şey xəyal etdiyi kişinin boş çıxmasıdır...
Offline
hesenova tacire
Maraqla oxudum
11 sentyabr 2014 17:15
Offline
Marika
Gozel xeberdiInsanlar internetden bos bos seyler ucun cox istifade edirler amma internetin genis bilik imkanlari var
11 sentyabr 2014 15:53
Offline
Agat_Kris
Küləklərin zəiflədilməsində Yerin oxunun mailliyinin də böyük rolu var.- bunu bilmirdim heç. əla xəbərdir
11 sentyabr 2014 15:26
imza: Pozitiv olun!
Offline
♥♥S.Nur♥♥
Maraqla oxudum.Cox saq olun,Xeyale xanim. Yene de maraqli xeber paylashdiniz bizlerle.Minnetdaram yes
10 sentyabr 2014 22:03
Adıniız:*
E-Mail:
ıifrə: *
Son şərhlər
loading...
Son yazılar
Ailənizin ümumi gəliri:
500 AZN-ə qədər
500-1000 AZN
1000-1500 AZN
2000-3000 AZN
5000 və ya daha çox
Sizə nə var?! )