Bakıda hava
USD AZN
EUR AZN
16:04Xəyalə Murad Şükür, Fəridə xanım. Mən yaxşıyam. Xoş gəlmisiz 12:42Feride Xeyale xanim necesiz? 09:54Xəyalə Murad Sabahınız xeyirli,gününüz aydın olsun,Əziz Qadin.Netlilər!
41140

Sürətli oxu - 2

Sürətli oxu nədir?

“Literaturnaya qazeta”-nın qeydlərindən birində yazılmışdı: "Dəqiqədə beş min işarə - mühəndis Bloxinin oxu sürəti belədir".

Öz metodunun məğzini izah edərkən Bloxin belə dedi: "Mən heç vaxt oxuduqlarımın üzərində düşünmürəm".

Əvvəlki xəbərimizdə artıq oxu prosesinin mürəkkəbliyi və müxtəlifliyi barədə danışmışıq. Bu problemə daha bir baxış da mövcuddur. İnsanlar yüz əsrlərdir ki, oxuyurlar, lakin oxunun sürətinin artırılması yalnız dövrümüzdə bütün kəskinliyi ilə meydana çıxıb. Səbəb nədir? Bu suala cavab vermək üçün elmi və kütləvi kommunikasiya proseslərində, daha doğrusu çap informasiyalarının formalaşdırılması və ötürülməsi proseslərində baş vermiş keyfiyyət dəyişmələrini nəzərdən keçirmək lazımdır. İnsan cəmiyyətinin inkişaf tarixi, hər şeydən əvvəl, məlumatın yenidən işlənməsi və sıxılması yolu ilə biliklər xəzinəsinin inkişaf tarixidir. Cəmiyyətdə həmişə tərkibində yeni biliklər olmayan böyük əlavə məlumatlar axını dövr edir. Düşünmək lazım deyil ki, məlumatın yenidən istehsal edilməsi müasir inkişafın nəticəsidir. Tarixə nəzər salsaq, keçmişdə də oxşar faktların mövcud olduğunu görərik. Qədim misirlilər papiruslarda rəqəmlər vasitəsilə üçbucaqların xüsusiyyətləri və əməliyyat yerinə yetirmə qaydalarına dair o qədər qeydlər ediblər ki, bu materialların mənimsənilməsi onların müasirləri üçün sadəcə qeyri-mümkün olub.

Sürətli oxu - 2

Çıxış yolunu konkret halların biliklərini ümumi və daim təkrarlanan müddəalarla-qanunauyğunluqlarla əvəzləməkdə tapıblar. Beləliklə, riyaziyyatda yeni cərəyan-məsələ həllinin cəbri metodları yarandı. Buradan belə nəticə çıxarmaq olar ki, məlumat bolluğunun səbəb olduğu müasir informasiya böhranı şəraitində oxu elə təşkil olunmalıdır ki, artıqları seçib ayırarkən yalnız əsaslı dərəcədə yeni olanları, biliklərin əsaslarını seçə bilək, təfəkkür vasitəsindən istifadə edərək yaddaşımıza yeni biliyin əsasını qoya bilək. Burada izah edilmiş informasiyanın emal edilməsi proseslərinin modeli sürətli oxunun nə demək olduğunu izah etməyə kömək edir. Beləliklə, sürətli oxu oxunmuşun tam və keyfiyyətli mənimsənilməsini təmin edən və qeyri-ənənəvi metodlarla yerinə yetirilən tam mətnin oxunmasıdır. Bununla da, deyə bilərik ki, sürətli oxu "diaqonal üzrə" səthi oxu deyil, başdansovdu oxu da deyil. O, fəal yaradıcı idrak prosesidir, bu proses zamanı oxucu faktları, hökmləri təhlil edir, ayrı-ayrı məfhumların sintezini aparır, nəticədə də yeni biliyin təməli qoyulur. Məhz buna görə də sürətli oxunun təlimi metodikasının işlənib hazırlanması təkcə analizatorların: nitq, eşitmə, görmənin idarə edilməsi məsələsinin həllini tələb etmir, həm də əqli fəaliyyətin alqoritmlər sisteminin, yəni müəllifin mətində ifadə etdiyi və oxucu üçün yetərli və vacib olan məlumatın ortaya çıxarılması və emal edilməsi əməliyyatlarının işlənib hazırlanmasını tələb edir. Məhz buna görə də çox vaxt məlum olur ki, sürətli oxu, nə qədər paradoksal olsa da, oxunmuşun keyfiyyətli mənimsənilməsini ləng oxudan daha yaxşı təmin edir.

Məşhur Sovet psixoloqu L.S. Vıqotski hələ 1931-ci ildə yazırdı: “Adətən, hesab edirlər ki, ləng oxu zamanı anlama daha yüksək olur, əslində isə sürətli oxu zamanı anlama daha yaxşı olur, çünki müxtəlif proseslər müxtəlif sürətlə baş verir və anlama sürəti oxunun daha sürətli tempinə cavab verir”.

Sürətli oxu - 2

Sürətli oxu texnikasının mənimsənilməsində vərdiş məfhumu olduqca mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Vərdiş nədir? Psixologiyada vərdiş heç bir cəhd olmadan, avtomatikləşmiş hərəkətlər kimi təyin olunur. İnsan hələ uşaqlıqdan özündə bu vərdişlər sistemini formalaşdırır. Biz cəhdsiz hərəkət edirik, velosiped sürürük, üzürük və s. Həmçinin mühüm olan vərdişin bir dəfə formalaşdıqdan və möhkəmləndikdən sonra artıq bütün ömür boyu davam etməsi halıdır. Məsələn, siz üzməyi öyrənmisinizsə, sizin suda qalmaq bacarığınız istənilən situasiyada qorunub saxlanılacaq. Təsadüfən suya düşsəniz, məsələn, dostlarnız sizi körpüdən itələsələr, hətta geyimli və ayaqqabı ilə suyun dibində qalacaqsınız. Bu vərdişə malik olmayan insanlardan fərqli olaraq, suda boğulmayacaqsınız, suyun dibinə getməyəcəksiniz. Buna bənzər hadisə bizim situasiyamızda da baş verir. Sürətli oxu metoduna yiyələnərək siz həmişə sürətlə oxuyacaqsınz, həmişə informasiya okeanının üzərində qalacaqsıniz, onun sizi batırmasına imkan verməyəcəksiniz. Bununla yanaşı, siz oxunun sürətinin əsirinə çevrilmirsiniz. Hər dəfə mətnin növündən və oxunun məqsədindən asılı olaraq oxunuzun sürətini tənzimləyirsiniz.

Oxunu hansı halda sürətli, hansı halda isə ləng hesab edəcəyimizi müəyyənləşdirmək üçün Cədvəl 1-də göstərilmiş sürət şkalasına əsaslanırıq. Sürətli oxu kursu oxu sürətini ilkin sürətlə müqayisədə orta hesabla 3 dəfə artırmağa imkan verir; bir qayda olaraq, şagirdlər dəqiqədə 3000 və daha çox işarə (3000 işarə - təxminən 500 sözdür) sürətinə çatırlar. Belə sürət bir saata, orta hesabla, 100-ə yaxın eyni formatlı kitab səhifəsini oxumağa imkan verir.

                                                                      Cədvəl 1. Oxu sürətinin normativləri.

               Oxunun sürəti

Dəqiqədə səslərin sayı

Çox ləng

900

Ləng

1200

Orta

1500

Ortadan yuxarı

1800

Sürətli

3000

Çox sürətli

5000

Fövqəlsürətli

10000 və daha artıq

Səslərin sayı: 8
20
6178
loading...
Şərhlər
Offline
Zuleyxa Aliyeva
Vallah bu qadın.net də olan bütün yazıları hamısını diqqətlə oxuyub filosof alim olar adam. Superdi :-)
28 noyabr 2014 15:35
Offline
Aida M-ova
Sərt_Əsinti,
Gulya H-va,
Ask Denizi(Doktor Deniz),
Təşəkkürlər
29 oktyabr 2014 12:32
Offline
Deniz N-va
Çox ghozel amma suretli o0xumaqdansa metni duzgun basa dusub oradan bilgi almagi ustun tuturam love
4 sentyabr 2014 14:10
Offline
Gulya H-va
Cox maraqlidir
18 avqust 2014 20:05
Offline
Agat_Kris
Mende suretli ve ucadan oxuyuram..

Sürətli oxumaq üçün mütləq səssiz oxumaq lazımdır. çünki səsli oxunan zaman hər söz tələffüz ediləndən sonra beyin onu dərk edir. amma səssiz oxunanda elə soz oxunan zaman beynə siqnal gedir. Siz çalışın səssiz oxuyun onda sürətinizin daha da artdığını görəcəksiniz. Və sürətli oxuyarkən mətndəki köməkçi nitq hissələrini oxumayın onları ötürün çünki onlar əsas mənanı anlamağa imkan vermir. Sürətli oxu zamanından söhbət gedir haa əslində.
15 avqust 2014 00:07
imza: Pozitiv olun!
Offline
Aida M-ova
Ellada Babayeva,
Ella məndə elə onu deyirəm kiçik mətnlər oxuyuram , hər gün ordada mətn oxuyaraq testən keçirəm görürəm ki, hər gün kəlmə sayın çoxaldıram .
14 avqust 2014 23:29
Offline
Ellada Babayeva
Aida M-ova,
Mən kitabı, ya yazını oxumağı deyirdim.Yani özümü yoxlayım deyə.Amma sürətli oxuyanda yadımda qalmır.Bir sözü qayıdıb bir neçə dəfə oxuyuram.
14 avqust 2014 23:00
imza: Hiss və ağıl həyat gəmisinin yelkəni və sükanı kimidir; biri hərəkətə gətirir, o biri istiqamətləndirir.
Cübran.
Offline
PƏRVANƏ ƏLİYEVA......
Mende suretli ve ucadan oxuyuram..yavas aramla oxumaqla hec aram yoxdu..deyimki o zaman beynimede tez catir yadimdada qalir..Birde men rus dilinde neyise oxuyuramsa kitabdan ve ya jurnaldan onu rusca yox rusca yazini ele bir basha azerice oxuyuram..bunu bu yaxinlarda keshf elemishem.onuda suretli oxuyuram..Maraqli movzudu..coxsaqolun..
14 avqust 2014 21:18
Offline
Aida M-ova
Dəniz84,
Ellada Babayeva,
Bizim elə saytlarımız yoxdur amma türk saytlarında sürətli oxu testləri var , orda sürətinizi yoxlaya bilərsiz ,mən yoxlayıram 2-3 günə irəliləyiş var məndə.Nəzərə alsaq ki, mətnlər türkcədir əksər sözləridə bilmirik məncə yaxşıdan-yaxşı hesab etmək olar.
14 avqust 2014 20:49
Offline
Ellada Babayeva
Aida M-ova,
İnşaAllah mətn oxuyanda yoxlayaram.. give_ros
13 avqust 2014 00:58
imza: Hiss və ağıl həyat gəmisinin yelkəni və sükanı kimidir; biri hərəkətə gətirir, o biri istiqamətləndirir.
Cübran.
Offline
Aysel İ.
Gözəl xəbərdir. Gərək yoxlayım ki, dəqiqədə neçə səs oxuya bilirəm.))
13 avqust 2014 00:18
imza: Yalnız acizlər boyun əyib unudurlar, güclülər isə o yana-bu yana qaçır, qadir taleyi qeyri-bərabər döyüşə çağırırlar.
Offline
Qəribə
Agat_♥
Sürətli oxumaq əslində çox gözəl bir qabiliyyətdir.
Maraqlı xəbərdi təşəkkür edirem Aida bacim. give_ros
12 avqust 2014 20:57
imza: Не забывайте благодарить Бога, Он же не забывает будить вас каждое утро.

Iдеальных людей не бывает, цените тех,
кто смог полюбить ваши недостатки.
Offline
toma676
Mende suretli oxumaqi sevirem
12 avqust 2014 20:07
Offline
Şəri Babayeva
Mən çox surətli oxuya bilmərəm beynimə heçnə girmir çox surətli oxuyanda blush .Maraqlı xəbərdi təşəkkür Aida kiss
12 avqust 2014 19:59
imza: Qadın təbiəti gərəyi zəifdir; amma ağrıya ən çox o dözər. Qadının müqavimətini qıran tək şey xəyal etdiyi kişinin boş çıxmasıdır...
Offline
Aida M-ova
Ellada Babayeva,
Ella indidə formalaşdıra bilərsən əsas cəhd etməkdir hər gün yava-yavaş sürətini ölç yüngül mətnlərlə, mən yoxlayıram görürsənki mətndən-mətnə dəyişir.
12 avqust 2014 19:16
Offline
PERI
Men mekteb vaxti derslerimi sessiz,amma suretli oxumagi sevirdim.mene ele gelirdi ki,onda dersi daha tez qavriyiram.demeli duz fikirlesiremmis.maraqli xeber idi.tesekkurler.
12 avqust 2014 18:37
Offline
Ellada Babayeva
Məşhur Sovet psixoloqu L.S. Vıqotski hələ 1931-ci ildə yazırdı: “Adətən, hesab edirlər ki, ləng oxu zamanı anlama daha yüksək olur, əslində isə sürətli oxu zamanı anlama daha yaxşı olur, çünki müxtəlif proseslər müxtəlif sürətlə baş verir və anlama sürəti oxunun daha sürətli tempinə cavab verir”.

Sürətli oxumaq əslində yaxşıdı.Amma mənim yadımda qalmır sürətli oxuyanda kitab,jurnal və.s.

İnsan hələ uşaqlıqdan özündə bu vərdişlər sistemini formalaşdırır.

Məndə formalaşmayıb sürətli oxumaq.
12 avqust 2014 18:19
imza: Hiss və ağıl həyat gəmisinin yelkəni və sükanı kimidir; biri hərəkətə gətirir, o biri istiqamətləndirir.
Cübran.
Offline
Agat_Kris
Sürətli oxumaq əslində çox gözəl bir qabiliyyətdir.
12 avqust 2014 17:25
imza: Pozitiv olun!
Offline
nigar dadasova
Xebere gore sagolun bacim
12 avqust 2014 16:20
Offline
Asi
Xebere gore tesekkurler give_ros
12 avqust 2014 15:43
imza:
Susma İMANIM !
Sen Susarsan Sözüm YALAN,
Sen Susarsan İnsanlığım TALAN,
Sen Susarsan Sonum HÜSRAN,
Sen Susarsan Konuşur ŞEYTAN ...!
Adıniız:*
E-Mail:
ıifrə: *
Son şərhlər
loading...
Son yazılar
Kitabxana ...
Tez-tez gedirem
Vaxtım yoxdur
Artıq tarixə qovuşub!
İnternet sağolsun )
Şəxsi kitabxanam var!