Bakıda hava 19°
USD 1.7000 AZN
EUR 1.9479 AZN
21:01PERI eleykum salam canlar necesiz 20:38Sima salam geceniz xeyir
39320

Karolina Herşel

Karolina Herşel

Karolina Herşel (Lukresiya) 8 quyruqlu ulduz (kometa) və üç Nebula (Dumanlıq) kəşf edən, modern Avropada məvacibli çalışan rəsmi vəzifəli ilk qadın astronomdur. 

Karolina Herşel 1750-ci ildə Hannoverdə anadan olub. Hərbi musiqiçi olan atası İsaak Herşel altı övladına da musiqi və riyaziyyat təhsili vermişdi. Anası İlse Herşel iki qızı üçün başqa düşüncəyə sahib idi, Karolinanın dərzilik öyrənməsini və ailəyə baxmasını istəyirdi. 

Karolina 10 yaşındaykən inkişafına əngəl olan səpmə yatalaq xəstəliyinə tutulur, amma buna baxmayaraq, musiqi çalışmalarını ev işləri ilə birlikdə yetişdirməyi bacara bilmişdi. 

1767-ci ildə atası vəfat etdikdən sonra böyük qardaşı Fridrix Vilhelmdən (Villiam) gələn dəvət sayəsində ev işlərinin ağırlığından qaçmağa fürsət tapır. İngiltərənin Bat şəhərində orqan ifaçısı və orkestr şefi kimi çalışan qardaşının yanına gedir. Bir müddət ev işlərinə baxdıqdan sonra qardaşının konsertlərində solist kimi iştirak etməyə başlayır. Daha sonra isə orada ilk müğənni olur və başqa şəhərlərdən də konsert təklifləri almağa başlayır. Bütün bu çalışmalar zamanı hələ qardaşının astronomiya hobbisindən təsirlənməmişdi. Böyük ehtimalla çox sevdiyi musiqi karyerası ilə irəliləyəcəkdi. 

Villiam Herşel musiqidəki uğurlu çalışmaları ilə yanaşı, gecələr göy üzünü müşahidə edirdi. O, Günəş sisteminin dərinliklərini izləməsinə imkan yaradan aynalı teleskop da düzəltmişdi. Karolina aynaları təmizləmə və müşahidəyə hazırlama kimi çox həssas işlərdə qardaşına kömək edirdi. Eyni zamanda astronomiya nəzəriyyəsi üzrə çalışmalara başlayır, astronomik uzaqlıqları ölçmədə və ulduzları müşahidə etməkdə əsas alınacaq hesablamalar üçün lazımi düsturların çıxarılmasında və cəbrdə ustalaşır. 

Karolina Herşel

1781-ci ildə Villiam Uran planetini kəşf edir. Bu kəşfdə Karolinanın da böyük rolu olmuşdu. Elə həmin ildə də Villiam Vindzordakı kral sarayına "Kral astronomu" təyin edilir. Belə vəziyyətdə Karolina musiqidəki karyerasına davam etməklə qardaşının yanında elmi köməkçi kimi saraya getmək arasında seçim etmək məcburiyyətində qalır. Sonda Vindzora getməyi seçir və Villiamla birlikdə düzəltdikləri nəhəng teleskopla ulduzların mövqelərini gecə müşahidələri əsasında qeydə alırlar. 

Karolina demək olar ki, bütün gündüzlərini gecə müşahidələri zamanı yazmış olduqları qeydləri və onlarla bağlı hesablamaları dəyərləndirməklə keçirirdi. Məqsədi ulduzların bir yerə yığılmasını və nebula parçalarının kataloqunu hazırlamaq idi. Zamanı gəldikdə Karolina öz astronomik tədqiqatları üzərində işləməyə başlayır. 

1783-cü ildə Karolina üç yeni nebula (dumanlıq) tapır və 1786-1797-ci illər arasında səkkiz kometa kəşf edir. Həmin kometalardan biri onun adını daşımaqdadır (35 P/Herschel-Rıgollet). Çalışmaları tanınmağa başladığı zaman Karolina 50 funt maaş alırdı. Karolina İngiltərədə hökümət tərəfindən məvacibli olaraq vəzifəyə alınmış ilk qadın elm adamıdır. 

Karolina Herşel

1788-ci ildə Villiam zəngin dul qadın olan Meri Pitt ilə evlənir. Bu evlilikdən Con adlı bir uşaqları olur. Karolina başlanğıcda yeni evlilərə qarşı bir qədər soyuq davranır. Qardaşının evindən ayrılır, ancaq sonra gəlinləri ilə yaxınlaşır və məşhur bir astronom, riyaziyyatçı kimi qardaşı oğluna çox böyük bir yaxınlıq hiss edir. 

Villiamın evlənməsi rəsədxanada daha az zaman keçirməsinə səbəb olmuşdu. Amma Karolina özünü astronomiya çalışmalarına həsr etməkdə davam edir. 

Çalışmaları 18-ci yüzillikdə Con Falmsted tərəfindən hazırlanmış ulduzlar kataloqunun yenidən işlənməsi və yenilənməsi cəhdindən ibarət idi. Karolinanın yenidən işlədiyi kataloq Elmlər Akademiyası tərəfindən yayımlanır. Karolina həyatının daha sonrakı illərində bir nebula kataloqunun hazırlanmasında qardaşı oğlu ilə birlikdə çalışır. 1822-ci ildə Villiam öldükdən sonra Karolina Hannoverə qayıtdı. Burada özünün və qardaşının etdiyi kəşflərin kataloqlanması ilə məşğul oldu. Aralarında böyük alman riyaziyyatçısı və astronomu Karl Fridrix Qaussun da olduğu çox sayda elm adamı tərəfindən ziyarət edildi. 

Karolina Herşel

Karolina həyatının sonuna - 97 yaşına qədər Hannoverdə qalır. Karolina Herşelin elm tarixində yeri, əvvəlcə modern Avropada astronomiya sahəsində varlığı tam olaraq qəbul olunmuş ilk qadın elm adamı olmasıyla bilinir. Elmi uğurları arasında quyruqlu ulduzlar (kometa) və nebulalar kəşf etməsi, eləcə də Uran planetinin kəşf edilməsində qardaşına etdiyi köməyi yüksək qiymətləndirlir. Kataloq çalışmaları isə həmin mövzu ilə maraqlanan elm adamları üçün bir töhfə hesab olunur. 

Bu əhəmiyyətli əsəri Karolinaya həm sağlığında, həm də ölümündən sonra uğur gətirir. 1828-ci ildə Krallığın Astronomiya Dərnəyi tərəfindən qızıl medalla təltif olunur. 7 il sonra Karolina Herşel və Meri Somerville bu dərnəyin ilk qadın üzvləri oldular. Herşel əlavə olaraq İrlandiya Elmlər Akademiyasının üzvü olur və 96-cı yaş ad günündə Prussiya Kralı onu Prussiya Elmlər Akademiyası medalı ilə təbrik edir. 

Ölümündən sonra belə Karolina astranomiyaya aid kəşflərlə xatırlandı. 1889-cu ildə kəşf edilən bir asteroidə, Herşelin digər adı verilir (281 Lukresiya). Bundan başqa, bir Ay kraterinə də 1935-ci ildə onun şərəfinə Caroline Herschel adı verildi. 

Səslərin sayı: 7
19
1742
loading...
Şərhlər
Offline
KEMALE MEMMEDOVA
Maraqlı xəbərə görə təşəkkürlər,Ceylan xanım.
12 mart 2015 19:44
Offline
Agat_Kris
Axır bir dənəsin tapacam e səninçün ailəli

Görün da nə edirsiz :) inanmıram ki elm xadimi olmağı ilə yanaşı ailə səadətinə nail olmayan bir xanım tapılmasın.
4 noyabr 2014 00:18
imza: Pozitiv olun!
Offline
Qəribə
Dəniz84
Son zamanlar sayənizdə tanış olduğum dahi qadınların hər birinin həyatının heç də asan olmadığını müşahidə etdim. buna baxmayaraq onlarda olan həvəs heç bir vaxt sönməyib.
tesekkurler Ceylan xanim. give_ros
31 may 2014 01:28
imza: Не забывайте благодарить Бога, Он же не забывает будить вас каждое утро.

Iдеальных людей не бывает, цените тех,
кто смог полюбить ваши недостатки.
Offline
Ceylan Mumoğlu
Agat_♥,
Təəssüf ki,bu xanımın da ailəsi olmayıb.

Axır bir dənəsin tapacam e səninçün ailəli biggrin
30 may 2014 22:49
Offline
Agat_Kris
Təəssüf ki,bu xanımın da ailəsi olmayıb.
30 may 2014 21:46
imza: Pozitiv olun!
Offline
Ruhəngiz
Maraqlı xəbərə görə təşəkkürlər,Ceylan xanım.
Bu xanımın da maraqlı həyat yolu olmuşdur.Özünü bütünlüklə astronomiya elminə,kəşflərə sərf etmişdir.
30 may 2014 21:25
imza: Böyük insanlar hadisələri,dahi insanlar isə nəticələri düşünür.
Offline
Deniz N-va
Ugurlu faaliyyeti olub gozel qadindirr tesekkurler dance1
30 may 2014 19:26
Offline
Ceylan Mumoğlu
Mahmudzade,
Axır ki , mən də şərh yaza bilirəm

Nolmuşdu ki, yaza bilmirdin?
öz fəaliyyətini uğurla davam edib çox sevindim..

Yüksək səbri nəticəsində laughing
30 may 2014 18:30
Offline
Aida M-ova
Axır ki , mən də şərh yaza bilirəm girl_ten bu xanımın fəaliyyəti çox xoşuma gəldi digər tanış olduğumuz xanımlar kimi elədə çətinliyi olmayıb öz fəaliyyətini uğurla davam edib çox sevindim...
30 may 2014 18:24
Offline
Ceylan Mumoğlu
Hacət-i Vuslat,
sabah uşaqlar bir sual verəndə, "bilmirəm,internetdən baxın" demərəm.

Nə gözəl, Lalə xanım, faydalı olmasına sevindim laughing

Ellada Babayeva,
Niyə ailə qurmayıb maraqlıdı.

Materiallarda sevgi, məhəbbət barədə bir dənə də olsun məlumata rast gəlmədim Karolina haqqında. Qəribə qadın olub.
30 may 2014 17:45
Offline
Ellada Babayeva
Ceylan Mumoğlu,
Düzdü.Davamçısı olmayıb.

Niyə ailə qurmayıb maraqlıdı.
30 may 2014 17:29
imza: Hiss və ağıl həyat gəmisinin yelkəni və sükanı kimidir; biri hərəkətə gətirir, o biri istiqamətləndirir.
Cübran.
Offline
Hacət-i Vuslat
Deyirəm,bu qadın indiki zamanda yaşasaydı gör elmə faydası nə qədər olardı.Texnikanın zəif inkişaf etdiyi dövrdə belə nəaliyyətlər əldə edibsə potensiyalı güclüymüş.
Çox sağolun Ceylan xanım.ən azından müəyyən məqamları yadda saxlaya biləcəyimə ümid edirəm,sabah uşaqlar bir sual verəndə, "bilmirəm,internetdən baxın" demərəm. wink
30 may 2014 17:26
imza: Diqqət əziz xanımlar! Sərbəst qrafikli,yatırımsız işə ehtiyacınız varsa mənimlə əlaqə saxlayın.
Offline
Ceylan Mumoğlu
GülnaR,
Maşallah , diqqətinə heyran oldum smile
Oxşarlıq var aralarından, amma fərq də var )

Dəniz84,
Son zamanlar sayənizdə tanış olduğum dahi qadınların hər birinin həyatının heç də asan olmadığını müşahidə etdim.

Öyrənmənə şadam, Ayselcim )

Ellada Babayeva,
Vinkelmanın heç olmasa ailəsi vardı.

Xəyalə Murad,
Karolinanın da şəxsi həyatı olmayıb. O ailə qurmayıb, övlad sahibi olmayıb.

Mən də ən çox buna üzüldüm. no
30 may 2014 16:46
Online
Xəyalə Murad
Bilirsizmi, bu cür istedadlıları oxuyanda ilk növbədə özündən sonra qoyduğu mirasları incələməyə çalışıram. Təki təəssüf edəcək nəsə tapmayım deyə ümid edirəm. Lakin nə qədər yeniliklərə ilklərə imza atmasına baxmayaraq Karolinanın da şəxsi həyatı olmayıb. O ailə qurmayıb, övlad sahibi olmayıb. Əvəzində qardaşı oğluna elm öyrədib. Bütün kəşflərinə heyranam. Daha bir istedadlı xanımı bizə təqdim etdiyiniz üçün sizə minnətdaram Ceylan xanım. Növbədə hansı xanımın olacağını maraqla gözləyirəm.

BU İKİ MƏLUMATI AZ QALA ÇAŞDIRACAQDIM,

elə mən də bunə əsasən Ceylan xanımdan xahiş edirəm ki, bitirəndə test etsin bizləri. Nə dərəcədə yadımızda qaldığını nə dərəcədə diqqətli olduğumuzu özümüz də bilmiş olaq.
30 may 2014 15:41
imza: Bu daş əvvəldən belə DAŞ deyildi...Yumşaq torpaq idi...Yağış amansızca yağıb onu palçığa döndərdi...Külək deyinə-deyinə əsdi, üst-başını qurutdu...Günəş də quru olduğunu görüb onu yandırmağa cəhd etdi və yandırdı...Bu prosses illərlə təkrarlandı, təkrarlandı...O yumşaq torpaq bu üçlüyün zülümlərindən qurtulmaq üçün çarəsiz qalıb DAŞLAŞMAĞA qərar verdi. Və DAŞA döndü. İndi ona nə yağış, nə külək, nə də günəş təsir edə bilir...
PS. Gəlin bir-birimizi DAŞLAŞDIRMAYAQ!
Offline
yagmur atasoy
Guzel bir yazi daha.Cok tesekkurler Ceylan hanim.
30 may 2014 15:05
Offline
Ellada Babayeva
Məndə oxuyanda çaşdım.Oxuduqca başqa xanım olduğunu anladım.
Ölümündən sonra belə Karolina astranomiyaya aid kəşflərlə xatırlandı. 1889-cu ildə kəşf edilən bir asteroidə, Herşelin digər adı verilir (281 Lukresiya). Bundan başqa, bir Ay kraterinə də 1935-ci ildə onun şərəfinə Caroline Herschel adı verildi.

Maraqla oxudum.Yaxşıdı öıümündən sonrada xatırlanıb.
30 may 2014 14:59
imza: Hiss və ağıl həyat gəmisinin yelkəni və sükanı kimidir; biri hərəkətə gətirir, o biri istiqamətləndirir.
Cübran.
Offline
Aysel İ.
Son zamanlar sayənizdə tanış olduğum dahi qadınların hər birinin həyatının heç də asan olmadığını müşahidə etdim. buna baxmayaraq onlarda olan həvəs heç bir vaxt sönməyib. Astronom xanım.
1781-ci ildə Villiam Uran planetini kəşf edir. Bu kəşfdə Karolinanın da böyük rolu olmuşdu. Elə həm inldə də Villiam Vindzordakı kral sarayına "Kral astronomu" təyin edilir.

Yaxşı mükafatlandırılıb.
30 may 2014 13:26
imza: Yalnız acizlər boyun əyib unudurlar, güclülər isə o yana-bu yana qaçır, qadir taleyi qeyri-bərabər döyüşə çağırırlar.
Offline
HAPPY SMİLE :)
Maraqli melumatlara gore sagolun air_kiss
30 may 2014 12:45
Offline
GülnaR
Mariya Marqarita Vinkelman kometanı (quyruqlu ulduz) kəşf edən ilk qadın astronomdur
Karolina Herşel (Lukresiya) 8 quyruqlu ulduz (kometa) və üç Nebula (Dumanlıq) kəşf edən, modern Avropada məvacibli çalışan rəsmi vəzifəli ilk qadın astronomdur-BU İKİ MƏLUMATI AZ QALA ÇAŞDIRACAQDIM,
Digər astronom xanımlara nisbəən uzun omrü olub və olduqca layiqli qarşılanıb,sag olun Ceylan xanım
30 may 2014 12:36
Adıniız:*
E-Mail:
ıifrə: *
Son şərhlər
loading...
Son yazılar
Ailənizin ümumi gəliri:
500 AZN-ə qədər
500-1000 AZN
1000-1500 AZN
2000-3000 AZN
5000 və ya daha çox
Sizə nə var?! )