Bakıda hava
USD AZN
EUR AZN

Novruz bayramınız mübarək!

 

 

Novruz bayramınız mübarək!

 

Bəşəriyyətin ən qədim şənliklərindən, mərasimlərindən biri də məhz Novruz bayramıdır. Xalqımızın bu günə qədər yaşatdığı, qoruyub gələcək nəsillərə ötürdüyü, müqəddəsləşdirdiyi bu bayram özündə dünyanın yaranma və yaşam sirlərindən tutmuş, gələcəyə, xoşbəxtliyə, bolluğa ümidini əks etdirir.

 

Novruz yeni gün, yeni həyat mənasını daşımaqla həm də azərbaycanlıların yeni ilidir. Çünki məhz Novruzda həyat yenidən canlanır, torpaq qış yuxusundan oyanır, bitkilər baş qaldırır, ağaclar çiçəklənir, günəş istisi artır, gecə ilə gündüz bərabərləşir və beləliklə də yeni həyat başlayır.

 

Novruz süfrəsi, xörəkləri və şirniyyatları

 

Bayram günü süfrəni bəzəyəndə 7 cür nemət masaya qoyulur. Bunlar su (təmizlik), güzgü (paklıq mənasında, yəni insanlar ona yalandan, paxıllıqdan, xudpəsəndlikdən uzaq olsun deyə baxarlar), səməni (təbiətin oyanması), balıq (bu heyvan çox çevik olduğundan insanların da həyatda çevik olması arzulanır), alma (xoş ətirli olduğu üçün), halva (şirinlik) və fincan içərisində qoyulan qızıldır (bu da var-dövlət rəmzidir). Bundan əlavə, əvvəllər bayram xonçasında 7 rəngdə şam yandırılması da ənənələrdən sayılır. Son zamanlar isə əsasən ailənin üzvlərinin sayı qədər şam yandırılır. Şamı kimsə söndürməməlidir, sona qədər yanmalı və özü sönməlidir. Deyilənə görə, hər yanan şam ailənin bir üzvünün həyat yolunu göstərir.

 

Bayram süfrəsini rənglənmiş yumurtalar da bəzəyir. Bu da canlı aləmin yaranışına işarədir. Yumurta adətən qırmızı rənglə boyanır. Qırmızı rəng isə bəşəriyyətin şadyanalıq içində yaşamaq istəyinin təcəssümüdür. Milli Kulinariya Mərkəzinin rəhbəri Tahir Əmiraslanov hesab edir ki, yumurta həm də cansızdan canlıya keçidin simvoludur: "Yəni soruşurlar ki, yumurta birinci yaranıb, yoxsa toyuq. Cavab verilir ki, birinci yumurta yaranıb. Çünki canlılar cansızdan əmələ gəlib. Allah əvvəlcə torpağı yaradıb, sonra ondan insanı və heyvanları yaradıb. Yumurta isə həm canlıdır, həm də cansız".

 

Yeddi rəqəmi azərbaycanlıların düşüncəsinə görə müqəddəs olduğundan süfrədə 7 cür xörək, 7 cür şirniyyat və 7 cür qovurğanın olması xalqımız tərəfindən vacib sayılır. Müxtəlif bölgələrdə bayram süfrəsi üçün hazırlanan yemək çeşidləri də fərqlidir. Cənub bölgəsində xörək siyahısına plov (aş), balıq ləvəngisi (bu xörək mütləq şit balıqdan hazırlanmalı və eyni zamanda süfrəyə balığın başının da qoyulması vacibdir), qatıqlı tərə, göy küküsü, səbzi, yarpaq dolması və şabalıdqovurma daxildir. Şirniyyatlara isə şorqoğalı, şəkərbura, paxlava, badambura, rulet (qatlama), partdama, qədnçörək (qəndkuka) aiddir.

 

Tahir Əmiraslanov bildirir ki, Novruzun əsas atributu paxlavadır. Onun sözlərinə görə, paxlava ulduzu, qadınlığı göstərir və doğum simvoludur: "Yeri gəlmişkən qeyd edim ki, Novruz bayramından əvvəl, yəni 21 dekabrdan fevralın sonuna qədər Azər bayramı idi. Bu zaman kişilər evdə qalırdılar. Buna görə də mart ayında artıq qadınların əksəriyyəti 2-3 aylıq hamiləlik dövrünü yaşayırdı. Bunun da simvolu şəkərburadır, çünki bu şirniyyat qarın formasındadır. Şəkərbura həm də ayın simvoludur. Şorqoğalı isə günəşin simvoludur".

 

Yeri gəlmişkən qeyd olunmalıdır ki, bayram ləzizlərinə səməni halvası da daxildir. T.Əmiraslanovun sözlərinə görə, səməni halvası həm niyyət üçün bişirilir, həm də o, sağlamlığa böyük xeyirdir: "Hər rayonun öz adətinə görə müxtəlif cür - şəkərlə, balla və sairə ilə hazırlanır".

 

Qovurğada isə buğda, çətənə, küncüt və boranı tumu olur. Eyni zamanda noxud, mərci və düyü də əlavə olunur. Onu da bildirək ki, sonuncu sadalananlar bir neçə gün suda isladıldıqdan sonra qovrulur.

 

Novruzun daha bir tərəfi onun simvolik personajları - Keçəl, Kosa və Bahar qızı ilə bağlıdır. Keçəl təbiətin oyanışdan əvvəlki dövrünü, Kosa ruzi-bərəkəti, Bahar qızı isə bitki örtüyünün cücərməsini xarakterizə edir.

 

 

 

 

Novruz bayramınız mübarək!

 

İnanclar, xoş sözlər və fallar

 

 

Hər kəs Novruz bayramını öz evində qeyd etməlidir. Əks təqdirdə şəxs 7 il bayram axşamı evində ola bilməyəcək. Novruzun əsas tələblərindən biri də küsülülərin barışmasıdır. Bu da xalqın birliyə, həmrəyliyə dəvət olunması xarakterini daşıyır. Qədim azərbaycanlılar yaxşı biliblər ki, parçalanmış xalqı basmaq, yenmək düşmən üçün asan olur. Amma bir olan, vəhdət təşkil edən kütləni yenmək qeyri-mümkündür.

 

İlaxır çərşənbədə və bayram günündə qeybətə yol verilməməsi və yalnız xoş sözlər danışmaq tövsiyə olunur. Çünki həmin günü cavan oğlan və qızlar ürəklərində arzu tutaraq qulaq falına, yəni qonşuların etdiyi söhbətə gizlincə qulaq asmağa gedərlər. İnanca görə, pusulan qapıdan ilk eşidilən sözdən arzulanan niyyətin baş tutub-tutmayacağı bəlli olur. Əgər qulaq asan şəxs xoş söz eşidərsə, onun da arzusu yeni ildə yerinə yetəcək.

 

Novruzun ənənələrindən biri də uşaqların qonşulara, qohumlara papaq atmasıdır. Yeniyetmələr əsasən İlaxır çərşənbədə papaq atarlar. Papaq atılan evdə isə onun bayram nemətləri ilə doldurular və sahibinə qaytarılar. Bunun da mənası var. İnanca görə, insanlar bu addımları ilə bişirdiklərini paylaşar və kasıb ailələrə əl tutarlar. Çünki Novruz maddi vəziyyətindən asılı olmayaraq hər kəsin şənləndiyi bir bayramdır.

 

Bayram günü bütün mənzillərin qapıları açıq olar. Səhərisi isə insanlar bir-birinin evinə gedərək bayramlarını təbrik edərlər.

Səslərin sayı: 1
1
1165
Şərhlər
Offline
Xəyalə Murad
Hər birinizi təbrik edirəm! Süfrəniz ruzi-bərəkətli, canınız sağlam olsun!
20 mart 2019 09:56
imza: Bu daş əvvəldən belə DAŞ deyildi...Yumşaq torpaq idi...Yağış amansızca yağıb onu palçığa döndərdi...Külək deyinə-deyinə əsdi, üst-başını qurutdu...Günəş də quru olduğunu görüb onu yandırmağa cəhd etdi və yandırdı...Bu prosses illərlə təkrarlandı, təkrarlandı...O yumşaq torpaq bu üçlüyün zülümlərindən qurtulmaq üçün çarəsiz qalıb DAŞLAŞMAĞA qərar verdi. Və DAŞA döndü. İndi ona nə yağış, nə külək, nə də günəş təsir edə bilir...
PS. Gəlin bir-birimizi DAŞLAŞDIRMAYAQ!
Adıniız:*
E-Mail:
ıifrə: *
Son şərhlər
  • 05:06 - Müəllif: CyberXPhilmMF
    Hüquqşunas məsləhəti (529)

    Hüquqşunas məsləhəti

    Eskadron is among the very appreciated equestrian brands on the world that focuses primarily on the creation of high quality design clothing and equipment. This Italian concern has been set by Pikeur trying to fit up with the jockeys' needs, who were searching for professional but also stylish equestrian accessories. Thus, what makes Eskadron therefore special and why their selections are so popular with passengers?Eskadron Why do bikers from all around the world love this new brand? Eskadron continues to be tremendously popular among horseriding lovers for twelve or even more years today. This brand's products are characterized by their own high quality attention to detail. Eskadron can be valued for their unique viability, elegance, innovativeness in their projects, contemporary design, and accessibility. The brand's offer has both professional ones and items for recreational riders. So, you'll discover basic design clothes, expert equestrian, and assorted accessories necessary for your proper saddling of a horse. Eskadron offers saddle fabrics, halters, rugs, bell boots for horses, boots, fly hats, drapes, however also hoodies, t-shirts, breeches, also reveal jackets. All products include the European Union, which additionally verifies their quality.Eskadron's collections Eskadron has many selections. Some are seasonal, others are constantly accessible their own offer. The very Well-known collections of this brand are: Vintage Sports - established twice a year, this line is composed exclusively of horse riding equipment. Products out of this collection are very straightforward, in conventional soft colours but at precisely the same time very elegant. Platinum Card - starts once annually for those who prefer conventional solutions. You'll mostly find black and gray colors along with delicate image motifs. Young Star - lineup for children that begin their experience with horse riding. It's basic horseriding accessories in bright colours and exceptional designs. Equestrian Fanatics - clothing line created for riders that like to stand out. Available coats, hoodies, and backpacks successfully unite casual clothing with equestrianism. Vintage offer - Their constant offer of clothing, equipment, and accessories. You can find products used for training and regular rides but additionally elegant reveal clothing. Eskadron can be a fresh used by riders from all over the world. For the comfort of riding and safety both yours and your horse's, it might be well worth purchasing supreme quality articles, which may permit you to fully appreciate this sport that is exceptional.
  • Gözlərinizin böyük görünməsini istəyirsinizsə...

    Gözlərinizi olduğundan iri göstərmək istəyirsinizsə, layner sizə kömək edəcək. Bundan əlavə mütləq gözünüzün alt hissəsinə nude qələm çəkin.
  • Məşhur cütlük BOŞANIR-SƏBƏB

    Eşitdiyimə gorə çox kobud adamdı
  • Rihanna ana olmağa hazırlaşır

    Yəqin suni mayalanma eliyər
  • Moda ilə bağlı izləyə biləcəyiniz filmlər

    Jurnalistika üzrə oxuyan Andrea Sachs məzun olduqdan sonra işə başlayar. Hadisələr bundan sonra başlayır.
  • Pensiyaçılarla bağlı yeni statistika

    Azərbaycanda pensiyaçıların sayı açıqlanıb.
  • Mesut Özil və Amine Gülşenin qızı doğuldu-FOTO

    “Arsenal”ın futbolçusu Məsud Özil və həyat yoldaşı Aminə Gülşənin övladları dünyaya gəlib.
  • Rusiyada koronavirusu dəqiq müəyyən edən test hazırlandı

    Yeni test SARS-CoV-2-ni sürətlə aşkarlamaqla yanaşı, onu digər qohum viruslardan ayırmaq imkanı da yaradır.
  • 12:03 - Müəllif: Feride
    Mayasız çörək (video-resept) (1)

    Mayasız çörək (video-resept)

    Qara unla yoxlamaq lazimdi
  • Əvvəllər insanlar heyvanları gəzintiyə çıxarırdı, indi isə...

    Ev heyvanının icarə haqqı saatda 800 rubldur (təqribən 20 AZN). Bundan əlavə, 3000 rubl (75 AZN) pul girov kimi verilməlidir. ama bir yannan baxanda itlere cole cixmaq lazimdi da
Son yazılar
Kitabxana ...
Tez-tez gedirem
Vaxtım yoxdur
Artıq tarixə qovuşub!
İnternet sağolsun )
Şəxsi kitabxanam var!