Bakıda hava 10°
USD AZN
EUR AZN
14:48Ayla Ayla qizlar necəsiz Survivora kim baxdı? səhərə kimi ağladım e 09:03Xəyalə Murad Sabahınız xeyirli,gününüz aydın olsun,Əziz Qadin.Netlilər!
41423

Həya

Yaşlı qadın sakitcə otağından çıxdı. Qonaq otağından nəvəsi ilə gəlinin səsi gəlirdi:

- Oğlum, süfrə hazırdır, şorbanı qoydum, gəl soyutmadan yeməyini ye!..

Yaşlı qadın qonaq otağına gəlib, yerdə özünə məxsus olan kənddən gətirdiyi döşəkçədə oturdu. Uşaq nənəsini görən kimi:

- Nənə, gəl birlikdə yeyək!... - dedi.

Yaşlı qadın içini çəkib:

- Evin kişisi işdən gəlməyincə axşam süfrəsinə oturmaq olmaz. Qoy atanız gəlsin birlikdə yeyərik inşaAllah!.. - dedi. 

Evin gəlini:

- Ey ana, onlar keçmişdə qaldı. İndi ac olan süfrəyə oturub yeməyini yeyir, o da gələndə yeyər - dedi.

Yaşlı qadın:

- Qızım, insanların ədəbi, həyası, iffəti olduğu kimi, ailənin də iffəti və ədəbi vardır. 

Həya

Nəvə dözə bilməyib zarafatyana sözə qarışdı:

- Nənəcan, ailənin iffəti nədir? Maraqlı gəldi, danış dinləyək.

Yaşlı qadın danışmağa başladı:

- Biz balaca olanda anamızdan əvvəl atamızın qarşısında ədəbli oturmağı öyrəndik. Evdə ata-anamız olanda ayağımızı uzadıb oturmaz, böyüklər danışanda bizə söz verilmədiyi halda sözə qarışmazdıq. Böyüklərimiz otağa girən kimi tez özümüzü səliqəyə salar, qalxıb onlara oturmaqları üçün yer verərdik. Atamız süfrəyə oturmayana qədər biz süfrəyə əl uzatmazdıq. Atamız gəlib, "Bismillah" deyib, "Buyurun, başlayın" deyərdi. Gözəl əhval-ruhiyyə ilə yeməyə başlayardıq. Sonda bacı-qardaşlar arasında süfrə duasını növbə ilə oxuyardıq. Ailəliklə yeyilən yemək qədər ləzzətli yemək olarmı? Bu süfrə ədəbidir, mənim balam.

Nəvə:

- Nənəcan, belə ciddi rejimdə depressiyaya heç düşdünmü? - deyə soruşdu.

- Mənim balam, bizim vaxtımızda hörmət olduğu üçün sevgimiz daim olurdu. Sevgi var olduğu müddətdə depressiyaya girən olmazdı. Mən depressiya kəlməsini ilk dəfə burda eşitdim. Hətta kəndimizdə ağıldan kəm biri var idi, ”Dəli İbrahim” deyirdilər. Vallah, o da o qədər xoşbəxt idi ki, sözlə ifadə edə bilmərəm. Axşama qədər küçədə uşaqlarla oynayar, acanda gedib bir qapını döyər: "Aba acdım, aba yemək ver!.." deyərdi. Hansı qapını döysə boş geri çevrilməzdi. Saçları uzananda bərbər saçlarını kəsər, hamamçı arada çimizdirərdi. Cümə günləri əlindən tutub namaza belə aparırdılar. Yəni heç kim onu qovmazdı. İndi heç nəyə hörmət qalmayıb. Bax, evlərdə belə hörmət yoxdur bu şəhərdə. Hər kəs axşam olduğu halda pərdələri çəkməyib, bütün evlərin içi görünür, amma heç kim utanmır. Biz hələ hava qaralmağa başlamazdan əvvəl qalın pərdələrimizi çəkər, sonra işıqları yandırardıq. Hətta pərdə çəkili olduğu halda paltarımızı dəyişməyə ehtiyat edər, işığı söndürüb yerə çöməlib dəyişərdik paltarımızı. Kölgəmizin həyətdən görünə biləcəyini fikirləşdikcə üzümüz qızarardı. 

Həya

Bu vaxt gəlin oturduğu yerindən qalxdı, xəcalətli bir əda ilə otağın pərdələrini çəkdi.

- Böyüklərimiz deyərdi: "Evin ədəbi hər şeydən əvvəl pərdəsinin çəkilib çəkilmədiyindən bilinir". Evlər böyük divarlarla hörülmüş həyətlərin içində olduğu halda heç kim alt paltarlarını ortalığa sərməzdi, ev əhalisindən belə ədəb edərdilər. Mən hələ balaca olanda geydiyim şalvarı həyətin ortasındakı ipə sərmişdim, anam tez gəlib: "Qız, atan bu gün həyətə çıxdı, sənin şalvarın asılı idi, utandığımdan yerin dibinə girdim. Bir də belə ortaya sərmə, paltarların ən arxasındakı ipə sər!.. Üstünə uzun bir örtük ört... Altında nə olduğu görünməsin!.. İffətimiz, ədəbimiz gedərsə, ortada imanımız qalmaz!.." dedi. O vaxt mən 12 yaşındaydım, anam bunları mənə söyləyərkən mən yerin dibinə girdim. İndi elə deyil. O gün nəfəs alım deyə eyvana çıxışdım, qabaq qonşu bütün paltarları sərib ortalığa, mən utandığımdan tez içəri girdim. Bu gün yeməklər evdən kənarda yeyilir, "göz haqqı" olur, hamı əhəmiyyətsiz hesab edir. Bazardan alınanlar şəffaf paketlərdə evə gəlir; alan var, ala bilməyən var. Bizim Peyğəmbərimiz sallallahu əleyhi və səlləm "Yeməyinizin qoxusu ilə qonşunuza əzab etməyin" buyurur. Bu gün qoxuyla, nümayişlə ətrafdakılara əzab verilir. Təbii ki, yedikləri daxillərinə çətinlik verir. Sonra da "depressiya" deyə-deyə həkimlərə gedilir. Evin bir ədəbi də vardır ki, ən əhəmiyyətlisi də budur. Evin içində baş verənlər əsla kənarda danışılmaz, yedikləriniz, içdikləriniz, söhbətləriniz, mübahisələriniz... Bu da evin iffətindən sayılar və heç kimə izah edilməzdi. Buna görə problemlər ev içində asanlıqla həll edilərdi. Peyğəmbərimiz (s.ə.v) də xüsusilə ər-arvad arasında olanların ətrafa yayılmasının necə böyük bir günah olduğunu həmişə hədislərində izah edir, deyilmi Leylacan!.. - gəlninə dedi. Leyla xəcalətli bir şəkildə:

- Bəli anacan - deyə bildi.

Nəvə:  

- Nənəcan, indi facebook deyə bir şey var; insanlar getdikləri restoranlarda yedikləri yeməklərin fotoşəklini çəkib minlərlə adama göstərirlər!..

-Aayy, çox ayıbdır... İnsan heç yediyini söyləyərmi?

- Ah anacan, hər hallarının fotoşəkilləri var. Gəzdikləri yerlərin, yedikləri yemək-içkilərin, aldıqları əşya və paltarların, hətta bəylərinin aldıqları çiçəkləri üzərindəki yazdıqları qeydlərlə paylaşırlar. 

Həya

- Mənim balam, sən nələr deyirsən? - gözyaşları içində izah etməyə davam etdi:

- Biz bəylərimizlə yan-yana getməyə çəkinirdik; dul qalanlar var, evlənə bilməyənlər var. Onların könül yaralarına duz basmayaq deyə bəylərimizin bir addım arxasından gedərdik... İndi mübahisələr ortada, sevişmələr ortada... Evin bərəkəti böyüklərə hörmətdəndir. Evin iffəti örtülən pərdədir. Sevginin iffəti gizlilikdədir. Gözün iffəti göz qapaqlarındadır. Bədənin iffəti təsəttürdədir. Utanmaq, həya imandan bir hissədir. Gəlin sizə mənim anamın danışdığı bir hekayəni danışım. Hekayə dedimsə, adı hekayədir... Əslində bir hədisdir, Hədisi Qüdsi həm də... Yəni mənasını Allahın Peyğəmbər Əfəndimizə xəbər verdiyi, sözlərini isə Peyğəmbərimizin öz sözləriylə ifadə etdiyi bir hədis... Bu Hədisi Qüdsiyə görə: "Allah Təala Adəm əleyhissalamı yaratdığı vaxt Cəbrayıl əleyhissalam ona üç hədiyyə gətirdi: Elm, həya, ağıl. Ona dedi ki: «Ya Adəm!.. Bunlardan dilədiyini seç!..» Adəm əleyhissalam ağılı seçdi. Cəbrayıl əleyhissalam həya və elmə, mövqelərinə dönmələrini əmr etdi. Həya və elm dedilər ki: "Biz, aləmi ervahda (ruhlar aləmində) həmişə birlikdə idik. Bir-birimizdən əsla ayrılmarıq. Ruhlar cəsədlərə girdikdən sonra da eyni şəkildədir. Və ağıl harada olsa, biz ona tabe olarıq. Cəbrayıl əleyhissalam da "Elə isə yerlərinizə yerləşin!.." deyə əmr etməklə ağıl beyində, elm ürəkdə, həya da gözdə yerləşdi". Bu Hədisi Qüdsidə də izah edildiyi kimi, həyanın məkanı gözdür. Buna görə həm gözümüzü qorumaq əhəmiyyətlidir, həm də gözə xitab edən şeyləri idarə altında tutmaq...

Gəlin:

- Düz deyirsən, anacan, biz iffətimizi itirdikcə böhranlarımız artdı - dedi.

Nəvəsi qaşığı səssizcə yerinə qoyub:

- Mən atam gələndə yeməyə başlayacağam, anacan! - dedi.

Nənə də söylədiklərinin övladlarına təsirini görüb səssiz bir şəkildə Allaha həmd etdi. 

Səslərin sayı: 14
41
3763
Şərhlər
Offline
S.S.E.
DEYERLI IBRETAMIZ YAZI UCUN
TESEKKURLER
7 yanvar 2015 13:29
Offline
Xanim_Xatun
MAYA EL,
aska,
Onur Huseyn,
Şəri Babayeva,
lala aliyeva,
NazNaz,
Mən teşekkür edirəm sizlərə.Şərh yazan əlləriniz agrimasın..
2 dekabr 2014 15:14
Offline
Tər Naz Elm Nur
Tesirli hekayedir tewekkurler
18 mart 2014 19:52
Offline
lala aliyeva
hamimiza ibret olmalidir bu yazi muellife tesekkur edirem Allah razi olsun
18 mart 2014 15:43
Offline
Şəri Babayeva
Maraqla oxudum çox sağ olun yazan əlləriniz var olsun!! give_ros
4 mart 2014 17:08
imza: Qadın təbiəti gərəyi zəifdir; amma ağrıya ən çox o dözər. Qadının müqavimətini qıran tək şey xəyal etdiyi kişinin boş çıxmasıdır...
Offline
Onur Huseyn
Ehhhh hele nenenin ozu facebookdaki sekilleri gorse deli olardi.Hele paylasdiqlari statuslari demirem
26 fevral 2014 11:57
Offline
aska
Ureyinize sagliq! give_ros
25 fevral 2014 17:27
Offline
MAYA EL
Düşündürücü ibrətamiz yazıya görə sizə çox təşəkkür edirəm .İnşallah yazılarınız davamlı olar
24 fevral 2014 17:08
imza: Özün haqqında qışqıra-qışqıra danışma, qoy başqaları sənin barəndə sakitcə danışsınlar.
Offline
Xanim_Xatun
Sonadək oxuyub şəhr yazan hər kəsə təşəkkürümü bildirirəm...Bəyəndiyinizə çox sevindim..İnşaallah yeni hekayələri sizlərlə paylaşaram...
24 fevral 2014 15:48
Offline
Ulker.Agamali
Maraqli hekaye idi! Tesekkur edirem! Butun seherlileri de abir-heyasini itirmis kimi,butun kedde yasayanlari da edebli-erkanli teqdim etmek duzgun deyil,edebin erkanin ismetin kendi seheri olmur! Men de pencereni perdesiz sevmirem bir elim daima perdelri duzetmekde olur! Usaq olandan beri bizim de evin qanunlarindan biri atamizin isden gelmesini gozlemek olub,indi de yoldasim eve gelnden sonra yemekleri cekirem,yoldasim eve girende yerimden qalxiram ki usaqlar da onu boyuk bilib hemise hormetini saxlasinlar
24 fevral 2014 15:23
imza: .Ya ümidsizsiniz, ya ümid sizsiniz.
Ya çarəsizsiniz, ya çarə sizsiniz.
Offline
PƏRVANƏ ƏLİYEVA......
Ilk once yazinin muelifine urekden teshakkur edirem bele fozel terbiyevi ve ibretamiz yaziya gore.Allah razi olsun canim..Bu cur abir heya artiq ind qalmiyib.Kecmishde yadima gelkirki anam atam bizi ushaq olanda boyuklerin yaninda hec dindirmezdilerde..Boyuk kicik yeri bilinirdi.Ona gorede xeyir bereket hormet varidi.Indikiler ushaqi bir yana arvadinida ata ananin yaninda ele tutub opurki ele bir bu deqiqe elinnen alacaqlar..Ozumu teriflemiyim .Amma gunu bu gunde men ushaqlarimi qaynatamin yaninda yaxshi dindirmirem.Ozu bezen mene deyirki cox saqol bu hormete gore.amma sen menim gelinim yox qizimsan..Cox maraqli movzudu.Cox yazardim.ama bir dastan olar..Cox saqolun.Adiniza layiq xebere gore bir daha cox saqolun. give_ros
24 fevral 2014 14:33
Offline
Xelilova Sehla
Maraqli hekayedi oxumaga ve emel etmeye deyer ellerin var olsun give_ros
24 fevral 2014 14:28
Offline
vuska
Ayyyyy necede maraqlidirrr tesekkur
24 fevral 2014 13:50
Offline
Efsane Orucova
Evvelce size tesekkur edirem gozel movzudu axira qeder oxudum.Her birini duz deyirsiniz.Cox sukur ki,heleki bizim evde hec kes tek sufreye eylesmir axsam gozleyirikki atam isden eve gelsin sonra sufreye eylesek,hava qaralan kimi perdeler bizim evde mutleq cekilmelidir.Birde onu duz deyirsiniz ki,ailedeki sohbeti cole cixartmamalidirlar.
24 fevral 2014 13:44
Offline
AFET
DEYERLI IBRETAMIZ YAZI UCUN TESEKKURLER
24 fevral 2014 11:37
Offline
Qəribə
Mən sizə təşəkkür edirəmki Həyaya belə gözəl aydınlıq gətirmisiz give_ros
24 fevral 2014 10:31
imza: Не забывайте благодарить Бога, Он же не забывает будить вас каждое утро.

Iдеальных людей не бывает, цените тех,
кто смог полюбить ваши недостатки.
Offline
Ellada Babayeva
Başdan axra qədər maraqla oxudum.Balaca olanda nənəmin dediyi sözlər yadıma düşdü.İbrətamiz yazıdır,həmdə düşündürücü.. yes

Peyğəmbərimiz (s.ə.v) də xüsusilə ər-arvad arasında olanların ətrafa yayılmasının necə böyük bir günah olduğunu həmişə hədislərində izah edir,

Yazmağa söz tapmıram.Düz sözə nə deyim.. i_am_so_
24 fevral 2014 00:34
imza: Hiss və ağıl həyat gəmisinin yelkəni və sükanı kimidir; biri hərəkətə gətirir, o biri istiqamətləndirir.
Cübran.
Offline
♥AyTaDj HəSəNzAdə♥
Cox tesirli ve duz hekayedir maraqla axira kimi oxudum cox tewekkurler Allah razi olsun paylawdiginiz ucun minnetdaram
24 fevral 2014 00:27
Offline
Aytac Mammedova
Vallah bacım elə düz yazıbsınız,hər şey düzəldikcə,rahatlaşdıqca,insanların problemləri qurtarmır,həya və arda itib.Yeməyi kimləsə paylaşılmaz yazdığınıza lap özüm utandım. sorry Əvvəllər böyük yanında uşağı qucağa almazdılar,bu böyügə qarı hörmətsizlik olardı,indi nə qucağa almaq,elə uşağa atasının adın qoyub,sonrada uşağın adı ilə elə böyük yanında söyürlər. request Təşəkkür edirəm bacı,lap yaralı yerimə toxunduz give_ros
23 fevral 2014 23:26
Offline
MİRiyeva
Mən sizə təşəkkür edirəmki Həyaya belə gözəl aydınlıq gətirmisiz..ƏLləriniz yorulmasın..Kaş ki sizdə bunu yazı olaraq verərdiz.gec deyil məncə verə bilərsiz...

çox sağolun girl_ten Sizdə belə xəbərlər tez tez göndərin smile İmkan olan kimi yazıb göndərəcəm məndə , oqədər belə gözəl mövzular varki.. love




kiss
23 fevral 2014 21:59
imza:
Нет большего счастья на всем белом свете, чем любящий муж и здоровые дети!»
Adıniız:*
E-Mail:
ıifrə: *
Son şərhlər
Son yazılar
Kitabxana ...
Tez-tez gedirem
Vaxtım yoxdur
Artıq tarixə qovuşub!
İnternet sağolsun )
Şəxsi kitabxanam var!